مروری بر تحقیقات و مطالعات صورت گرفته در ارتباط با ترویج و دیگر اقدامات مرتبط با آن نشان می‌دهد که بیشترین حجم مطالعات و بررسی‌ها در این حوزه مربوط به تحقیقات بخش اسپانسرشیپ می­­باشد. سایر اجزای ترویج در آمیخته بازاریابی ورزشی نیز هرچند حجم کمتری از مطالعات و بررسی ها را به خویش اختصاص داده‌اند، اما در ارتباط با سایر اجزای ترویج نظیر، تبلیغات، فروش حضوری و روابط عمومی‌ و… نیز می توان به طور پراکنده مطالعات و بررسی هایی را ملاحظه نمود.

۲-۷ جمع بندی:

در این فصل سعی گردید تا خواننده با مبانی و پیشینه تحقیق در ارتباط با منابع مالی در ورزش ایران و سایر کشور ها آشنا گردد و تفاوت سرمایه گذاری در زمینه ورزش را در کشور های مختلف درک نماید همچنین در باب بازاریابی ورزش و آمیخته بازاریابی مطالب به تفصیل بیان شد و امید می رود خواننده با مطالعه این فصل قادر به درک نسبتا کاملی از موضوع مورد پژوهش شده باشد و در نهایت می توان عنوان کرد پژوهشگران با این زمینه یابی و پیشینه تحقیق و به علت مبهم بودن وضعیت بازاریابی ورزشی و منابع مالی ورزش در کشور در پی یافتن شیوه های مناسب برای جذب این منابع در ورزش می‌باشند.

فصل سوم

روش اجرای تحقیق

۳-۱ مقدمه

امروزه محققین و پژوهشگران در سازمان‌های گوناگون و در زمینه‌های مختلف با تمرکز بر یک موضوع خاص و گردآوری نمونه و مشاهدات خود از جامعه آماری مورد نظر با بهره گرفتن از روش ها و تکنیک های آماری به تجزیه و تحلیل این داده ها پرداخته و از نتایج به دست آمده برای حل مشکلات و مسائل استفاده می‌کنند و یا بر دانش بشری در آن زمینه می افزایند. اما در هر تحقیقی مشخص کردن روش کار و نحوه انجام تحقیق قبل از شروع به کار آن امری ضروری است. در این فصل به بررسی روش شناختی تحقیق که شامل روش اجرای تحقیق، جامعه آماری، روش نمونه گیری، ابزار اندازه گیری متغیرها، روایی و پایایی و روش های آماری مورد استفاده جهت تجزیه و تحلیل داده ها پرداخته می شود.

۳-۲ روش تحقیق

پایه هر علمی، شناخت آن است و اعتبار و ارزش قوانین علمی به روش شناختی مبتنی است که در آن علم به کار می‌رود. چنانچه روش شناسی صحیح صورت نپذیرد، بی‌گمان نتایج تحقیق، پژوهشگر و استفاده کنندگان را به بیراهه خواهد گشاند. با عنایت ‌به این امر، اتخاذ یک روش عقلایی، دارای روح علمی و انتظام و ‌واقعیت‌گرا، برای دستیابی به نتایج مطلوب ضروری است. به طور کلی می‌توان گفت روش تحقیق، مجموعه‌ای از قواعد، ابزار و راه‌های معتبر (قابل اطمینان) و نظام‌یافته برای بررسی واقعیت‌ها، کشف مجهولات و دستیابی به راه‌حل مشکلات است (خاکی، ۱۳۷۸، ۲۰۱).

روش پژوهش از نوع توصیفی تحلیلی می‌باشد که از نظر ماهیت و اهداف از نوع کاربردی می‌باشد که به صورت مقطعی در سال ۱۳۹۳ اجرا گردیده است.

۳-۳ متغیر های تحقیق

منابع سرمایه گذاری و درآمدی، حامیان مالی، بازاریابی، صنعت ورزش، تماشاگران، سطح کمی و کیفی ورزش.

۳-۴ روش های گردآوری اطلاعات

گردآوری اطلاعات بایستی به طور مرتب ‌و سیستماتیک انجام گردد .پدیده ها و متغیر های مورد مطالعه با کمک ابزار های پژوهش مورد سنجش و اندازه گیری قرار می گیرند وبه ”داده “ تبدیل می شود. ابزار های مختلفی در پژوهش مورد استفاده قرار می گیرند. در این تحقیق از روش می‌دانی برای گردآوری داده ها استفاده شده است و از روش کتابخانه ای برای گردآوری ادبیات تحقیق استفاده شده است . در این تحقیق عمده ترین روش های گر داوری اطلاعات، پرسشنامه بوده است.

در این تحقیق از روش های زیر جهت گردآوری اطلاعات استفاده شده است.

۳-۴-۱ مطالعات کتابخانه ای

از طریق کاوش مستندات از طریق شبکه اینترنت و منابع کتابخانه ای به مرور منابع در زمینه منابع مالی و بازاریابی ورزشی در پرداخته شد.

۳-۴-۲ پرسشنامه

به منظور تحلیل کمی اطلاعات و همچنین دستیابی دقیقتر به اطلاعات ‌در مورد چارچوب، با توجه به تحقیقات و مطالعات کتابخانه ای و اینترنتی پرسشنامه بسته در شش بخش با بهره گرفتن از طیف لیکرت طراحی شد. مجموع سوالات پرسشنامه شامل ۵۵ گویه اصلی و ۴ گویه در زمینه متغیر های جمعیت شناختی بود.

۳-۵ جامعه و نمونه آماری

جامعه (آماری) ، عبارت است از مجموعه کامل اندازه های ممکن یا اطلاعات ثبت شده از یک صفت کیفی ، ‌در مورد گرد آورده کامل واحدها ، که می‌خواهیم استنباطهایی راجع به آن انجام دهیم. جامعه آماج تحقیق است، و منظور از عمل گردآوردن داده ها ، استخراج نتایج درباره جامعه می‌باشد. یا به بیان ساده‌تر ، در هر بررسی آماری ، مجموعه عناصر مورد نظر را جامعه می‌نامند. یعنی جامعه ، مجموعه تمام مشاهدات ممکن است که می‌توانند با تکرار یک آزمایش حاصل شوند.

جامعه مورد مطالعه در این پژوهش شامل حامیان ورزشی بخش خصوصی، حامیان مالی در بخش دولتی، که در زمینه ورزش فعال و آمار آن در اداره کل ورزش استان مرکزی موجود می‌باشد، هیئت های ورزشی استان مرکزی، کارکنان ادارات کل ورزش و جوانان استان مرکزی و اعضای هیئت علمی تربیت بدنی دانشگاه اراک بودند. در این پژوهش نمونه برابر جامعه قرار گرفت که به دلیل محدودیت نمونه آماری تمام جامعه آماری موجود در استان مرکزی به عنوان نمونه استفاده شد. ‌بنابرین‏، نمونه های تحقیق را ۸۰ نفر تشکیل می‌داد که از این بین ۷۱ پرسشنامه به صورت صحیح و کامل در یافت و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.

۳-۶ قلمرو موضوعی و مکانی تحقیق

این پژوهش در سال ۱۳۹۳ در یک دوره ۶ ماه در استان مرکزی و در حیطه موضوعی منابع مالی و بازاریابی صورت گرفته است.

۳-۷ روش سنجش روایی ابزار

منظور از اعتبار روایی آزمون آن است که آزمون چه چیزی را می‌خواهد اندازه بگیرد و تا چه حد کارایی دارد. تعیین اعتبار علمی از طریق نظر خواهی از افراد متخصص در زمینه مورد پژوهش روش مناسبی برای تعیین اعتبار علمی پرسشنامه می‌باشد. بدین منظور از روش اعتبار محتوایی استفاده شده است. بدین طریق که پرسشنامه با توجه به مقاله الکساندرا مورین ، ۲۰۱۰ تهیه و تدوین شده است و پس از کسب نظر ات اساتید راهنما و مشاور و متخصصان امر بازنگری و تدوین نهایی گردیده است. جهت تعیین روائی محتوای این پرسشنامه از چندین تن از اساتید رشته تربیت بدنی نظر خواهی شد که پس از اعمال نظرات آن ها، پرسشنامه مورد تأیید آن ها قرار گرفت.

۳-۸ روش سنجش پایایی ابزار

در یک تقسیم بندی دو نوع مجازات وجود دارد:

۱٫مجازات تکوینی: این مجازات در وقایع قانون علت و معلول و ارتباط نتایج با مقدمات تحقق پیدا می‌کند. جوامع بر اثر انحراف از مسیر حق ممکن است با این نوع مجازات رو برو شود. مطابق سنت ثابت الهی، انسان ها و ملت های منحرف باید مجازات تکوینی الهی را که نماد خشم خداوند است، تحمل کنند. ^[۱۰۵]

۲٫ مجازات قضایی: این نوع مجازات، مجازات های است که در نظام کیفری و قوانین جزایی پیش‌بینی می شود و حاکمان ( قضات) اسلامی، مکلف به اجرای آن هستند. در اینجا اهداف این نوع مجازات هارا به صورت مختصر بیان می‌کنیم:

الف) اجرای عدالت و اقامه قسط

در نظام حقوقی اسلام، رعایت عدالت در مقام قانون گذاری و اجرا از اهمیت ویژه ای برخوردار است.^[۱۰۶] تحقق عدالت، در سیستم کیفری چگونه و با چه راهکاری امکان پذیر است؟ یکی از راهکارهای تحقق عدالت، مقابله به مثل است و اقتضای اولیه عدالت کیفری این است که مجرم به همان صورتی که جرم را مرتکب شده است، مجازات شود. در اسلام مقابله به مثل، جایز دانسته شده است و بزه دیده می‌تواند تجاوز به حق خود را همان گونه که رخ داده است، پاسخ دهد.^[۱۰۷] اگر جواب تجاوز مثل عمل خود متجاوز داده شود، احسان به انسانیت و حقوق اوست. آیات متعددی بیانگر این نکته است که می توان مجرم را به اندازه جرم خودش مجازات کرد و در این مجازات، تساوی و عدالت باید رعایت شود.^[۱۰۸] به ترتیب، یکی از اهداف مجازات در نظام کیفری اسلام، تأمین عدالت است. حال برقراری عدالت در مجازات قصاص به خوبی قابل مشاهده و درک است. در دیگر مجازات ها که به دلیل محذور اخلاقی ( مانند جرم زنا، قذف، لواط، دزدی و …) یا به دلایل دیگر، امکان مقابله به مثل وجود ندارد، تشریع مجازات و اعمال آن، در راستای تحقق عدالت است. البته درک عدالت در این امور به دلیل غیر مادی بودن آن برای ما میسر نیست؛ اما بدون شک، تمام مقررات جزایی اسلام چنان که در آیات و روایات اشاره شد بر همین اساس قابل ارزیابی است.

ب) خوار ساختن بزهکار

یکی از اهداف مجازات ها، خوار ساختن مجرم است. برای نمونه، مجازاتی که در قرآن مجید برای محاربان و مفسدان فی الارض در نظر گرفته شده، مجازات سنگین و شدیدی است. شدت مجازات به دلیل حفظ جان انسان ها و اموال آنان است و برای این که از تهاجم و مزاحمت های آدم های متجاوز جلوگیری شود، چهار نوع مجازات را به تناسب درجه جرم، برای آنان پیش‌بینی ‌کرده‌است. در ذیل آیه، به طور صریح، یکی از اهداف و حکمت های این مجازات ها، خوار ساختن مجرمان معرفی شده است: ( این مجازات برای محارب رسوایی آن ها در دنیا است )^[۱۰۹] می توان گفت این آیه ، یکی از مواردی است که اهداف مجازات ها به طور روشن در قرآن کریم ذکر شده است. خوار ساختن مجرم باید مطابق قانون و جواز قانونی انجام بگیرد و در محدوده ی بیرون از جواز قانونی، توهین و تحقیر جایز نیست. به همین دلیل، امام علی ^(ع) مردم را از لعن و نفرین به شخصی که رجم می شود، منع ‌کرده‌است.^[۱۱۰]

ج) اصلاح و بازپروری بزهکار

هدف اصلی اسلام از تشریع شریعت و ارسال رسل، اصلاح و تزکیه انسان هاست که در آیات متعددی، این مقصد با تعبیر” یزکیهم”^[۱۱۱]. بیان شده است. در قرآن، گاهی پس از بیان احکام و تکالیف چنین آمده است که « خداوند حرج و سختی در دین را نمی خواهد، بلکه تطهیر شما را می‌خواهد و تکالیف، نعمت الهی برای بندگان خداوند است.»^[۱۱۲]. مراد از طهارت در این آیه، طهارت ظاهری نیست، بلکه مراد، طهارت باطنی و معنوی است و عمل به احکام سبب بخشش گناهان می شود.^[۱۱۳]. بدون شک، سقوط کیفر بر اثر توبه، همسو با اصلاح مجرم قابل ارزیابی است و نشان می‌دهد یکی از اهداف اصلی مجازات های اسلامی، اصلاح مجرم است. درباره مجازات های اسلامی مانند حد محارب، سرقت و حد قذف باید دانست در صورتی که مجرم توبه کند و از رفتار بزهکارانه خود پیشمان شود، با شرایط خاصی، مجازات، ساقط می شود. در این حالت، جزای تعیین شده در برابر رفتار بزهکارانه ای که حق الله را نقض کرده باشد، دیگر اجرا نمی شود.^[۱۱۴] در روایات نیز گفته شده است اگر دزد، شراب خوار و زناکار، قبل از دستگیری و اثبات جرم توبه کنند، حد ساقط می شود.^[۱۱۵]

بدین ترتیب، بسیار روشن است، توبه که بازگشت انسان به حالت پاکی و دوری از جرم است حد را از بین می‌برد. این امر نشان دهنده آن است که هدف اسلام که اصلاح مجرم است، تحقق یافته است. پس دیگر نیازی به اقامه حد نیست. اصلاح فرد بر اثر توبه به جایی می‌رسد که توبه کننده محبوب خداوند قرار می‌گیرد.^[۱۱۶]

د) تطهیر و تکفیر گناه

مقصود از ” گناه” در این نوشتار، جرمی است که در شرع، مجازات دنیوی برای آن در نظر گرفته شده است. برخی می پندارند اجرای مجازات بر مجرم در دنیا، موجب پاکی و تهذیب او در آخرت می‌گردد و در آخرت به دلیل ارتکاب این عمل، مجازات نمی شود. دانشمندان اهل سنت برای اثبات این ادعا به روایاتی از پیامبر اکرم ^(ص) استناد کرده‌اند که عباده ابن صامت می‌گوید با پیامبر دریک مجلس بودیم حضرت فرمود بامن بیعت کنید که شرک نورزیده وزنا، سرقت، قتل نفس محترمه (مگر درصورت که حق باشید) نکنید پس اجر شما بر خدا است وهرکس مخالفت کرد مجازات می شود وهمان کفاره گناهانش خواهد شد.^[۱۱۷]

استیل(۲۰۰۷)اظهار می‌کند تمایل فرد به اهمال کاری ‌ از ارزش تکالیف مهم‌تر است. در این شرایط با وجود اینکه فرد اهمیت تکلیف و پیامدهای مثبت اجرایی آن را درک می‌کند ولی غلبه بر اهمال کاری ‌ را سخت می‌داند و در برابر آن ناکام می‌شود.

اغلب تئوری‌های مربوط به انگیزه کار در تلاش‌اند تا توصیف کنند چطور عملکرد افراد را افزایش دهند،چطور کار را برای افراد خوشایند و مطلوب سازند و اینکه چرا افراد فعالانه تلاش می‌کنند تا پیامدهای مثبت را کسب کنند. به ندرت ‌به این موضوع توجه شده که چرا افراد در بعضی موارد جهت انجام بعضی امور برانگیخته نمی‌شوند و یا از برخی پیامدها اجتناب می‌کنند به جای اینکه به آن‌ ها رو بیاورند (ون ارد^[۱۹] ،۲۰۰۰).

ادبیات اهمال کاری ‌در مورد علل‌ و یا همبسته‌های اهمال کاری ‌ امکانات زیادی رامطرح ‌کرده‌است.بررسی‌ها نشان داده‌اند که اهمال کاری ‌ نه تنها یک مشکل مدیریت زمانی بلکه فرایند پیچیده‌ای است که شامل مؤلفه‌‌های هیجانی ـ شناختی و رفتاری است (فی وتانگنی^[۲۰]،۲۰۰۰، به نقل از شیرزادی، ۱۳۸۹). در تقسیم بندی علل اهمال کاری دو دسته کلی علل روانشناسی و فیزیولوژیکی مد نظر قرار گرفته است از جمله اضطراب ، خودارزشی پایین، خودآگاهی کمتر از سایرین ، نقص در عملکرد لوب پیشانی در زمینه برنامه ریزی ، توجه، کنترل تحریکات و متغیرهای مزاحم (شیرزادی، ۱۳۸۹).

علل فیزیولوژیکی اهمال کاری

تحقیقات پیرامون بررسی دلایل فیزیولوژیکی اهمال کاری بر نقص در قشر جلویی مغز و در ناحیه فورنتال مغز که مسئول کنترل کنش‌‌های اجرایی و رفتارهایی از قبیل تعیین اولویت‌‌ها و برنامه ریزی کردن، در صدد پاداش‌‌های آنی نبودن و آینده نگری و ممانعت از تکانشگری است ،تأکید دارند.(استروب^[۲۱]، ۱۹۸۹، به نقل از استون^[۲۲]، ۲۰۰۰).

شیرزادی(۱۳۸۹) به نقش قسمتی از مغز(کرتکس پیشانی ) در اهمال کاری اشاره ‌می‌‌نماید. هنگا‌می‌‌که این قسمت از مغز آسیب ببیند، فرد ممکن است تمایل به انجام دادن کاری داشته باشد، اما از انجام دادن آن خود داری ‌‌نماید. ولی استون (۲۰۰۰) ارتباط معنی داری بین کرتکس پیشانی و اهمال کاری به دست نیاورده است.

علل روانشناختی اهمال کاری

از جمله علل روان شناختی اهمال کاری فقر مدیریت زمان است (والتر، ۲۰۰۳). مدیریت زمان مناسب در ارتباط با درک روشن از اهداف است. عدم استفاده از زمان به صورت ساختار یافته و انحراف مدام از یک فعالیت به فعالیت دیگر و عدم آگاهی و درک صحیح از اهداف با کمبود مدیریت زمان در ارتباط است. بعضی از افراد قادر نیستند که به طور مؤثر و فعالانه زمانشان را مدیریت کنند(شیرافکن،۱۳۸۷).تحقیقات نشان ‌می‌‌دهد که در اهمال کاران کنترل و تخمین لازم برای انجام کار ضعیف است و معمولا در این افراد برآورد اضافی زمان لازم برای انجام کارها و احساس بیش از حد کمبود وقت برای تکمیل کارها وجود دارد(شیرافکن، ۱۳۸۷).همچنین از اولویت‌ها و اهدافشان اطمینان ندارند. در نتیجه ممکن است در برابر تکالیف احساس غرق‌شدگی، در هم شکستن و دستپاچگی کنند. به همین علت ممکن است انجام تکالیف و وظایفشان را تا آخرین لحظه به تعویق بیندازند و به جای آن بر روی انتخاب فعالیت‌ها و امور غیر مولد و غیر ضروری در دسترس‌شان تمرکز کنند(فراری و پارکر و ویر^[۲۳]،۱۹۹۲).

ناتوانی در تمرکز و کم دقتی و عدم توجه به کار دلیل دوم برای اهمال کاری است. این مشکل احتمالا به عوامل مخدوش کننده محیطی از قبیل: وجود سر و صدا، رفت و آمد، نا مرتب بودن محیط بستگی دارد (استیل و همکاران ، ۲۰۰۱؛ حسین و سلطان، ۲۰۱۰).

اصلی‌ترین دلیل اهمال کاری را ـ ترس و اضطراب مربوط به شکست ‌می‌‌دانند، که ترکیبی برآمده از اضطراب ارزیابی عملکرد ـ کمال‌گرایی ناسازگارانه، کمبود اعتماد به نفس و خودکارآمدی است (فراری، پارکر و ویر، ۱۹۹۲؛سولومون و راثبلوم، ۱۹۸۴). در این حالت شخص بیشتر وقتش را صرف نگرانی و اضطراب ‌در مورد امتحانات و انجام کارها ‌می‌‌کند تا اینکه به انجام آن ها اقدام کند (فراری، ۱۹۹۴).

اهمال کاری می‌تواند به عنوان تعارض بین باید ـ خواستن نامیده شود.‌به این معنی که فرد روی اموری کار می‌کند که می‌خواهد و به آن ها تمایل دارد به جای اینکه روی مواردی کار کند که در آینده به موجب آن پاداش دریافت می‌کند (بازرمن^[۲۴]، ۱۹۹۸، به نقل از ازر و ساگز^[۲۵]، ۲۰۱۱).

تعادل میان چالش برانگیزی تکالیف و مهارت می‌تواند در تبیین اهمال کاری ‌ در انجام تکالیف نیز مورد بحث باشد. در این صورت دو بعد از تکالیف می‌تواند در ارتباط با اهمال کاری ‌ هدف قرار گیرد: ۱ـ اهمال کاری در تکالیفی که جذابیت ندارند ۲-یا طفره رفتن از انجام آن به علت اینکه بیش از حد چالش ‌برانگیزند و یا به اندازه کافی چالش ‌برانگیز نیستند. تکالیف پیچیده و مشکل در مقایسه با ادراک توانایی فرد به عنوان تهدید و فشار خارجی درک می‌شود که منجر به اجتناب می‌شود (ارز و دراسن^[۲۶]، ۱۹۹۷، به نقل از فاران^[۲۷] ، ۲۰۰۴).

مواجهه با تکالیفی که در مقایسه با توانایی فرد آسان درک می‌شوند یا آنهایی که ملال‌آور و بی‌فایده‌اند، اهمال کاری می‌تواند یک استراتژی به منظور هدر ندادن انرژی و انجام هرچه سریع‌تر تکالیف در آخرین لحظات زمان تعیین شده باشد که هرچند ریسک آور است مفید نیز می‌تواند باشد (سیمپسون ^[۲۸]، ۲۰۰۹).

بین افراد اهمال کار و غیر اهمال کار در هدفها تفاوت وجود دارد. از نظر گولوایتزر و برانداستاتر^[۲۹] (۱۹۹۷، به نقل از رومانو ،واک ، هلمیک ، کری و ادکینز^[۳۰]،۲۰۰۵) بین رسیدن به هدف و تمایل رسیدن به هدف تفاوت وجود دارد. به ‌عنوان مثال، من ‌می‌‌خواهم به هدف X دست یابم، یا من تمایل به رسیدن به هدف Y دارم، هنگا‌می‌‌که موقعیت Z وجود داشته باشد. اهمالکار‌‌ها خیلی راحت علاقه خود را به گرفتن نمره الف در درس تاریخ نشان ‌می‌‌دهند، اما کمتر با تحلیل واقع گرایانه برای مشخص سازی اقداماتی که باید برای رسیدن ‌به این هدف انجام گیرد، تلاش ‌می‌‌کنند.

همچنین درافراد اهمال کار ، تعارض بین هدف‌های کوتاه مدت و بلند مدت وجود دارد(اسکونبرگ و گرونوود^[۳۱]، ۲۰۰۱). افراد اهمال کار تمایل بیشتری برای رسیدن به تقویت‌‌های کوتاه مدت و تمایل کمتری برای رسیدن به تقویت‌‌های بلند مدت دارند (رومانو و همکاران، ۲۰۰۵). آن ها در رسیدن به ‌هدف‌های‌ بلند مدت دچار حواسپرتی و وسوسه‌‌های مختلف ‌می‌‌شوند. در نتیجه، باید برای افزایش انگیزه‌‌های انجام تکالیف بلند مدت در آن ها تلاش نمود(اسکونبرگ و همکاران، ۲۰۰۱).

عزت نفس و خودکارآمدی در مطالعات مختلف ارتباطی منفی با اهمالکاری نشان داده است (استیل، ۲۰۰۷؛ والتر، ۲۰۰۳؛بالکیس و دورو، ۲۰۰۷ ؛بورکا و یان ،۱۹۸۳ به نقل از شهنی ییلاق و همکاران ، ۱۳۸۷).

باورهای منفی فرد ‌در مورد توانایی‌‌های خود و دست کم گرفتن قابلیت‌های خود (یا همان خودکارآمدی) دلیل دیگری برای اهمال کاری کردن در انجام امور است (هیکوک ، مک کارتی و اسکای^[۳۲] ،۱۹۹۸).

جنس

سن

تحصیلات

نسبت نیاز

احساس

بی­ عدالتی

احساس تعلق

عدالت سازمانی

دینداری

احساس محرومیت

درک عدالت

منزلت شغلی

منطقه سکونت

شکل (۱-۱): عوامل مؤثر بر احساس بی­ عدالتی

(مردانی، ۱۳۸۶)

لازم به ذکر است در کنار همه انتقادات وارده، پژوهشگر مشخصا با تلاش و دقت نظر بسیاری به بررسی مبانی نظری پژوهش پرداخته و حجم بالایی از مطالب را مورد بررسی قرار داده است. در این پژوهش تلاش می­ شود از مشکلاتی که در پژوهش مذکور بیان شد دوری گزینیم.

– مومنی روستایی در پایان نامه­ خود به «بررسی رابطه بین نگرش به عدالت اجتماعی و نگرش به رفاه اجتماعی» به راهنمایی حسینی در دانشگاه علامه طباطبایی پرداخته است. وی به منظور سنجش عدالت اجتماعی از مقیاس راسینسکی ۱۹۸۷ استفاده ‌کرده‌است. بر طبق این مقیاس چهار رویکرد در عدالت اجتماعی وجود دارند، شامل: فردگرایی اقتصادی، برابری، انصاف و نیاز. ‌بنابرین‏ متغیر وابسته نگرش به رفاه اجتماعی و متغیر مستقل نگرش به عدالت اجتماعی است. متغیرهای واسط در این پژوهش نیز جنسیت، مقطع تحصیلی، درآمد، نوع فعالیت (سیاسی و عادی) و دانشکده‌هاست.

هدف اصلی پژوهش وی رابطه بین دو متغیر «نگرش به عدالت اجتماعی با نگرش به رفاه اجتماعی» است. از اینرو از روش پیمایشی برای تحلیل رابطه میان متغیرها استفاده شده است. نمونه تحقیق شامل ۲۸۰ نفر از دانشجویان دانشگاه علامه طباطبایی است که از هر دانشکده به تعداد ۴۰ نفر انتخاب شدند. در این پژوهش این موضوع مورد بررسی قرار گرفته است که آیا نگرش افراد نسبت به عدالت اجتماعی می ­تواند نگرش آن­ها نسبت به رفاه اجتماعی را پیش ­بینی کند؟سؤال دیگر پژوهش حاضر مقایسه نگرش نسبت به عدالت اجتماعی در دو گروه از دانشجویان است (گروهی که فعالیت سیاسی دارند و گروه دوم که فعالیت سیاسی ندارند).

نتایج حاکی از آن است که مقیاس­های نیاز و برابری در بین دانشجویان فعال سیاسی و مقیاس برابری در بین دانشجویان عادی، نگرش مثبت به رفاه اجتماعی را پیش ­بینی می­ کند. دانشجویان دانشکده اقتصاد گرایش به فردگرایی اقتصادی در عدالت اجتماعی داشتند در حالی­که دانشجویان علوم اجتماعی به برابری در عدالت اجتماعی متمایل بودند. گروه ­های سیاسی و عادی از نظر نگرش نسبت به عدالت اجتماعی فقط در بُعد نیاز تفاوت دارند. نگرش نسبت به عدالت اجتماعی بر اساس نیاز در بین دانشجویان سیاسی به طور معنی­داری بیشتر (در جهت مثبت) از دانشجویان عادی است. تفاوت معنی­داری بین دانشجویان در زیرمقیاس­های عدالت اجتماعی در متغیرهای تعدیلی دیده نمی‌شود، اما بین نگرش دانشجویان با توجه به درآمد خانواده تفاوت معنی­داری در مقیاس برابری دیده می­ شود. بین نگرش نسبت به عدالت اجتماعی و رفاه اجتماعی در رویکردهای برابری و نیاز رابطه معنی­داری وجود دارد. در حالی­که بین دو رویکرد فردگرایی اقتصادی و انصاف با رفاه اجتماعی رابطه­ای دیده نمی­ شود (مومنی روستایی، ۱۳۸۳).

– حسینی پایان نامه­ای با عنوان «رابطه برخورداری از انواع سرمایه (اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی) و نوع نگرش به عدالت اجتماعی» به راهنمایی سالارزاده امیری در دانشگاه علامه طباطبایی انجام داده است.

در واقع نگرش افراد به مسائل اجتماعی به میزان برخورداری آن­ها از سرمایه ­های اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی بستگی دارد. از طرفی عدالت اجتماعی چیزی جز چگونگی توزیع این سرمایه­ها نیست. در این پژوهش دیدگاه­ های نظری به عدالت اجتماعی در چهار رویکرد نیاز، برابری، انصاف و فردگرایی اقتصادی دسته­بندی ‌شده‌اند و رابطه انواع سرمایه با نوع نگرش به عدالت اجتماعی با بهره گرفتن از مقیاس راسینسکی مورد بررسی قرار گرفته است.

این تحقیق در میان ۳۷۱ نفر از دانشجویان مقطع کارشناسی دانشگاه علامه طباطبایی انجام شده است. پژوهشگر در این پژوهش در پی ‌پاسخ‌گویی‌ به سوالات زیر است: دانشجویان به عنوان یکی از اقشار تعیین­کننده و مهم با برخورداری از انواع مختلف سرمایه­ها چه نوع نگرشی به عدالت اجتماعی دارند؟ آیا بین برخورداری از انواع سرمایه (اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی) و نوع نگرش آن ها به عدالت اجتماعی رابطه وجود دارد؟یافته­ ها حاکی از وجود رابطه بین نوع نگرش فرد به عدالت اجتماعی و برخورداری از انواع سرمایه است. در این میان نقش سرمایه اقتصادی و فرهنگی پررنگ­تر از سرمایه اجتماعی است. گرایش افراد نمونه بیشتر به رویکردهای برابری­خواهی بوده است تا تناسب اما در مجموع افراد در پایگاه ­های بالاتر به رویکرد فردگرایی اقتصادی و افرادی که سرمایه فرهنگی بیشتر داشته اند کمتر به رویکردهای تناسب گرایش داشته اند. همچنین افراد با سرمایه اجتماعی بالا به رویکرد انصاف گرایش بیشتری نشان داده ­اند. جنسیت و سن نیز در شکل­ گیری نگرش افراد مؤثر بوده است. به طور کلی در رابطه با یافته ­های این تحقیق ‌می‌توان به دستیابی به یک طیف برای رابطه دیدگاه­ های عدالت اجتماعی اشاره کرد. در حقیقت بر روی این طیف ‌می‌توان دو دیدگاه چپ و راست را قرار داد. در سمت چپ این طیف دیدگاه­ های برابری­خواهی قرار دارد. به تدریج هرچه به سمت راست حرکت می­کنیم دیدگاه­ های تناسب وارد می­شوند. به عبارتی با حرکت از چپ به راست روی این طیف دیدگاه­ های مارکسیستی به دیدگاه­ های لیبرالیستی تبدیل می­شوند (حسینی، ۱۳۸۶).

– رضاپور نیز پایان نامه­ای با عنوان « درک عدالت در میان جوانان » به راهنمایی مهدوی در دانشگاه شهید بهشتی نگاشته است. پرسش اساسی وی این است که جوانان تا چه اندازه توزیع منابع و امتیازات را در جامعه عادلانه ارزیابی ‌می‌کنند و چه عواملی بر ارزیابی جوانان از عادلانه بودن جامعه تأثیر دارد؟

بنا بر پژوهش وی دختران بیش از پسران از نظر وجود تبعیض اجتماعی جامعه را ناعادلانه ارزیابی ‌می‌کنند. همچنین پسران بیش از دختران عدالت قضایی را ناعادلانه می‌دانند. افراد با تحصیلات و درآمد بیشتر نیز وضعیت را ناعادلانه­تر برآورد می‌کنند. همچنین دانش ­آموزان بیش از دانشجویان به تساوی­طلبی و شایسته­سالاری گرایش­ داشته اند (رضاپور، بی­تا).

۴-۵-۱ پژوهش‌های خارجی مربوط به عدالت

– مقاله­ای از استینمتز و همکارانش با عنوان «هیپ­هاپ و عدالت رویه ­ای: ادراک هنرمندان هیپ­هاپ از عدالت کیفری » نیز در رابطه با عدالت منتشر شده است.

برای سنجش عملکرد سازمانی در عین توجه به نتایج مشهود اقتصادی چون نرخ بازگشت سرمایه و افزایش حاشیه­ سود و از این دست ابزارها باید سطح خلاقیت و نوآوری و نیز افزایش سطح دانش سازمانی را نیز سنجش کرد (علامه و مقدمی، ۱۳۸۹).

سنجش عملکرد سازمانی

به دنبال تعریف عملکرد، در گام بعدی، تعریف سنجش و سنجش عملکرد ضروری خواهد بود. میکا هانولا و آنتی لونکویست سنجش را تخصیص مؤثر نسبت­های عددی به کیفیت­های مرتبط بر پایه فرایندهای تجربی و عملی می­دانند. اندرو نیلی و همکارنش سنجش عملکرد را فرایند کمی­سازی کارایی و اثربخشی فعالیت­های هدفمند می­پندارند. میکا هانولا و آنتی لونکویست، از سنجش عملکرد به عنوان فرایندی که برای تعیین و اندازه ­گیری خصیصه­ های مرتبط با عملکرد اهداف سنجش به کار می­روند، یاد ‌می‌کنند (خاوندکار، ۱۳۸۸).

سنجش عملکرد عنوانی است که بیشتر مورد بحث قرار ‌می‌گیرد، اما کمتر تعریف می­ شود (Neely et al., 1996: 19). سیبستم­های سنجش عملکرد به عنوان ابزاری برای پایش و اعمال نظارت طراحی ‌شده‌اند. به زعم نانی و همکاران (۱۹۹۰) سنجش عملکرد عبارت است از فرایند حصول اطمینان از این­که یک سازمان راهبردهایی را دنبال کند که به تحقق اهداف منجر می­ شود. اگرچه اندازه ­گیری عملکرد در بخش دولتی نسبتاً جدید است، اما تحقیقات قابل توجهی در خصوص عملکرد از اواخر دهه ۱۹۷۰ در قالب واژگانی چون اندازه ­گیری عملکرد، شاخص­ های عملکرد، ارزیابی عملکرد، و تأمین کیفیت تولید شده است (هالووی، ۱۹۹۹). سازمان­ های بخش دولتی در مقایسه با همردیفانشان در بخش خصوصی متفاوت هستند. یعنی، بیشینه­سازی سود مورد­نظر نیست و قابلیت چنین سازمان­هایی برای درآمدزایی پایین، و در کل، شاخص غایی مورد توافقی برای سنجش عملکرد وجود ندارد. به همین دلیل، برخی از اندیشمندان اندازه ­گیری عملکرد در بخش دولتی را غیرممکن می­دانند (Boland and Fowler, 2000: 112).

مولین (۲۰۰۲، ۱۸۸) در تعریف خود از سنجش عملکرد بر چگونگی مدیریت و ارزش­آفرینی به شرح زیر تأکید دارد: «ارزشیابی چگونگی مدیریت سازمان­ها و ارزش­آفرینی آن­ها برای مشتریان و دیگر ذینفعان». همان­طور که پرت (۲۰۰۵) تأکید می­ کند، تعریف مولین از غنای بیشتری برخوردار است. زیرا واژه­ «ارزشیابی» هم کیفیت را پوشش می­دهد. در ضمن، همان­طور که خود نیلی (۲۰۰۵) نیز اشاره می­ کند، ارزش­آفرینی برای ذینفعان در موفقیت سازمانی نقش کلیدی دارد. بی­شک، مدیران نیاز دارند بدانند ذینفعان کلیدی سازمان آن­ها را چگونه ادراک ‌می‌کنند، و تصریح این امر در تعریف عملکرد، سازمان­ها را به سنجش ادراک ذینفعان ترغیب می­ کند.

سینک (۱۹۹۱) سنجش عملکرد را یک وظیفه پیچیده، مشکل، چالش­برانگیز، و مهم می­داند. سطح عملکرد یک سازمان تابعی از کارایی و اثربخشی عملیات سازمانی، ‌بنابرین‏، سنجش عملکرد عبارت است از فرایند تعیین کمیت کارایی و اثربخشی یک سازمان. بی­شک، سنجش عملکرد یک هدف نیست، اما ابزاری است برای مدیریت اثربخش. نتایج سنجش عملکرد نشان می­دهد که چه اتفاقی افتاده است، اما چرایی آن را نشان نمی­دهد. به منظور استفاده مؤثر از یافته ­های سنجش عملکرد، یک سازمان نیازمند انتقال از سنجش به مدیریت است. این مفهوم به عنوان مدیریت عملکرد در تحقیقات عملکرد سازمانی معروف است (Amaratunga And Baldry, 2002: 115). به هر حال، باید در نظر داشت که سنجش عملکرد عبارت است از اندازه ­گیری عملکرد در صورتی که مدیریت عملکرد با بهره گرفتن از برونداد سنجش عملکرد در پی مدیریت کردن آن است (Radnor & McGuire, 2004: 125). برای سنجش عملکرد سازمانی در عین توجه به نتایج مشهود اقتصادی چون نرخ بازگشت سرمایه و افزایش حاشیه­ای سود و از این دست ابزارها، باید سطح خلاقیت و نوآوری، استفاده بهینه از منابع مالی، اثربخشی و نیز مشتری­مداری را نیز سنجش کرد. در واقع عملکرد سازمانی دارای ابعاد مختلفی ‌می‌باشد. بسیاری از محققان ‌در مورد عملکرد سازمان فقط جنبه­ های مالی آن را در نظر می­ گیرند در صورتی که نتایج غیر مالی مانند نتایج فرایندی، توسعه خدمات جدید، بهبود توانایی در جذب، آموزش و توسعه را باید مد نظر قرار داد (صفرزاده و همکاران، ۱۳۹۱).

شاخص­ های اندازه ­گیری عملکرد سازمان­ها

اندازه ­گیری عملکرد سازمان­ها باید ‌بر اساس شاخص­ های مناسبی اتفاق بیفتد. در این راستا چهار متغیر عملکردی که به منظور اندازه ­گیری عملکرد سازمان­ها مورد توجه قرار گرفته است، شامل رضایت کارکنان، رضایت مشتریان، اثربخشی سازمانی و نتایج مالی و بازار ‌می‌باشد. تشریح این معیارها و ادبیات موجود درباره آن ها در جدول ۱ خلاصه شده است.

جدول ۳-۲: معیارهای ارزیابی عملکرد و مبانی نظری آن (محقر و همکاران، ۱۳۸۹: ۱۹۱)

حوزه
معیارهای ارزیابی عملکرد
مبانی نظری موجود در این زمینه
رضایت مشتریان

تکرار خرید به وسیله مشتریان، اعتماد مشتریان به محصولات سازمان، تحویل به­موقع محصولات به مشتریان، میزان ارائه خدمات ویژه به مشتریان، ارزش پولی که مشتریان برای محصولات سازمان پرداخت ‌می‌کنند.

GAO, 1991

Dean and Bowen, 1994

Hendricks and Singhal, 1990

Atkins et al., 2002

NIST, 2002

Sila, 2007

رضایت کارکنان

نسبت جا به ­جایی کارکنان، میزان وفاداری کارکنان یا میل به ماندن در سازمان، تعداد پیشنهادهای دریافتی از کارکنان، نمرات عملکردی کارکنان

GAO, 1991

Adam et al., 1997

Paauwe and Richardson, 1997

McAdam and Bannister, 2001

NIST, 2002

Sila, 2007

اثربخشی سازمان

هزینه تمام شده محصول، شاخص­ های بهره ­وری، مدت زمان انجام کار در سازمان، تعداد ضایعات، نمرات عملکرد تأمین­کنندگان.

Deming, 1986

GAO, 1991

Hendricks and Singhal, 1990

Kim et al., 2002

Rust et al., 2002

Sila, 2007