علی رغم لازم الاتباع بودن آرای وحدت رویه ، مطابق قسمت پایانی ماده ۴۳قانون دیوان ‌در مورد آرایی که از فقهای نظرشورای نگهبان خلاف شرع تشخیص داده می شود ، مفاد ماده اخیرالذکر، مجری نخواهد بود. در حقیقت با وجود فقدان نص قانونی مبنی بر تعیین مرجعی برای اعمال نظارت شرعی و قانونی برآرای وحدت رویه در نظام حقوقی کشور ،پیش‌بینی بخش اخیر ماده ۴۳ قانون دیوان عدالت اداری وهمچنین قسمت انتهایی ماده ۲۷۰ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی وانقلاب ، به نوعی مبین نظارت شرعی شورای نگهبان بر آرای وحدت رویه می‌باشد ، اگرچه به نحوه و طریقه اعمال این نظارت ، نه در متن ماده و نه در هیچ متن قانونی دیگر اشاره ای نگردیده است(همان:۴۱۱).

بند دوم : اثر واعتبار آرای وحدت رویه هیات عمومی دیوان در مقام تشابه آرای

اگرچه آرای وحدت رویه هیات عمومی دیوان عدالت اداری که در مقام تشابه آرای صادر می‌گردد، تأسيس نوینی است که با مبانی قانونی شناخته شده از ناحیه قانون گذار راجع به صدور رأی‌ وحدت رویه همخوانی ندارد اما آثار مترتب بر اینگونه آرای وحدت رویه یا به عبارت بهتر آرای ایجاد رویه جزدر یک مورد همان است که بر سایر آرای وحدت رویه هیات عمومی ، حاکم است. به دیگر سخن قسم اخیر از آرای وحدت رویه دیوان عدالت اداری نیز ، به تصریح ماده ۴۴ قانون دیوان عدالت اداری ، برای شعب ‌و ادارات و اشخاص حقیقی وحقوقی ذیربط لازم الاتباع می‌باشد.

همچنین اثر آرای مذکور همانند سایرآراءوحدت رویه نسبت به آینده است ونسبت به موضوعاتی که قبلا رسیدگی شده و رأی‌ قطعی ‌در مورد آن ها اصدار یافته ، به لحاظ جلوگیری از تزلزل آرای قطعی محاکم فاقد اثر خواهد بود . مضافاً اینکه ، مستفاد از ماده ۵۳ آیین دادرسی دیوان عدالت اداری ، این است که آرای وحدت رویه هیات عمومی ، علاوه بر اینکه به موجب قانون و همچنین آرای بعدی هیات عمومی دیوان عدالت در خصوص همان موضوع ،قابل نقض وتغییر است ، با درخواست رئیس قوه قضائیه و یا رئیس دیوان عدالت اداری ویا بیست نفر از قضات هیات عمومی مبنی بر مغایرت رأی‌ صادره از سوی هیات عمومی با قانون نیز مجدداً قابل طرح در هیات عمومی بوده که در این صورت،هیات عمومی موضوع را خارج از نوبت در دستور قرار داده و پس از بررسی دلائل ابراز شده در جهت رد تقاضا و رأی‌ بر ابقاء دادنامه اصلاحی یا تکمیلی تصمیم مقتضی اتخاذ خواهد نمود. ملاک در اتخاذ تصمیم رأی‌ اکثریت است.

اما تبصره ماده ۴۴ قانون دیوان عدالت اداری علاوه ‌بر موارد فوق که به صورت عموم در خصوص آرای وحدت رویه جاری است،اثر دیگری نیز بر آرای وحدت رویه ای که در اجرای ماده ۴۴قانون دیوان عدالت اداری صادر می‌گردد،بار ‌کرده‌است وآن اینکه شکایت هایی کهخواسته آن ها متضمن موضوعات مطروحه در این قبیل از آرای هیات عمومی است ،نیازی به تبادل لوایح ندارند وخارج از نوبت به آن ها رسیدگی می شود. با امعان نظر به اینکه ویژگی مذبور مختص آرای وحدت رویه در مقام تشابه آرای است (صدور رأی‌ وحدت رویه در مقام تعارض آرای ،نافی رسیدگی به همان موضوع وصدور رأی‌ در اجرای ماده ۴۴قانون دیوان عدالت اداری در همان موضوع نخواهد بود). ‌بنابرین‏ در صورت وجود پنج رأی‌ مشابه در موضوعی واحد که قبلاً در خصوص برخی از آن ها ،جهت رفع تعارض ،رأی‌ وحدت رویه صادر شده است ،می توان درخواست صدور رأی‌ وحدت رویه به دلیل تشابه آرای را مطرح نمود(مولابیگی:۵۱).

بند سوم : تقابل آرای وحدت رویه دیوان عدالت اداری و دیوان عالی کشور

هم هیات عمومی دیوان عالی کشور وهمدیوان عدالت اداری ،به لحاظ قانونی ،می‌توانند وحدت رویه قضایی ایجاد کنند. با توجه به اینکه صلاحیت دیوان عدالت اداری نسبت به دادگاه های دادگستری وبالعکس از مصادیق صلاحیت ذاتی است و در نتیجه هیچ یک از مراجع مذکور ،حق ورود در قلمرو صلاحیت یکدیگر را ندارند،در بدو امر ، امکان تقابل آرای وحدت رویه دیوان عالی کشور ‌و دیوان عدالت اداری ،بعید به نظر می‌رسد وبا این فرض ،دادگاه ها ومراجع قضایی واداری باید از آرای وحدت رویه صادر شده از هردو هیات عمومی دیوان عالی کشور و دیوان عدالت اداری در موضوع وصلاحیت های خاص تبعیت کنند واصولاً تقابل وتعارض در این مورد مطرح نمی شود. اما گاه شعب دیوان عالی ویا دیوان عدالت با ورود به موضوعی که آن را ‌در صلاحیت خود تشخیص می‌دهند ،اقدام به صدور رأی‌ نموده و ‌به این ترتیب امکان صدور آرای متعارض ازسوی شعب تحت نظارت این دو مرجع عالی قضایی در خصوص موضوع مذکور زمینه صدوررای وحدت رویه را فراهم می آورد.این در حالی است که (با وجود صلاحیت ایجاد وحدت رویه توسط هردومرجع ،امکان دارد تفسیر آن ها از قوانین در تقابل با یکدیگر قرار گیرد.) قانون در این زمینه ساکت است اما بنا به دلایل ذیل چنین به نظر می‌رسد در این شرایط باید قائل به برتری دیوان عالی کشور و در نتیجه رأی‌ وحدت رویه دیوان عالی کشور بود(دانشپوربخشایشی.۱۳۸۵:۱۲۷).

اولاً : هیات عمومی دیوان عالی ‌کشور در راستای نظارت بر اجرای صحیح قوانین در دادگاه ها، می‌تواند بر دیوان عدالت اداری نیز نظارت داشته باشد.

ثانیاًً : رأی‌ وحدت رویه دیوان عدالت اداری که بر اساس قانون عادی ایجاد می شود، نباید با رأی‌ وحدت رویه دیوان عالی کشور که مبنای قانون اساسی دارد،مغایرت داشته باشد.

ثالثاً : جایگاه دیوان عالی کشور به عنوان مرجع حل اختلاف در صلاحیت ، میان دیوان عدالت اداری و محاکم عمومی ، مستند به ماده ۴۶قانون دیوان عدالت اداری به نوعی مبین برتری دیوان عالی کشور است.

همچنین با امعان نظر به اینکه قانون اساسی ،مرجع ایجاد وحدت رویه را هیات عمومی دیوان عالی کشور تعیین کرده و ‌در مورد ایجاد وحدت رویه میان مراجع ایجاد کننده وحدت رویه ساکت است، می توان با بهره گرفتن از تنقیح مناط نتیجه گرفت که ایجاد وحدت رویه میان مراجع ایجاد کننده وحدت رویه ،به عهده دیوان عالی کشور است (لنگرودی.۱۳۷۴:۱۸۰).

در نهایت به موجب قاعده تزاحم نیز در صورت تقابل آرای وحدت رویه مراجع مختلف ، ملاک عمل ، مرجعی است که مهم تر بوده وجایگاه بالاتری ‌دارد و در صورت تزاحم ،حکم و قاعده ناشی از آن نیز برتری خواهد داشت(محمدی.۱۳۸۵:۳۴۷).

گفتار دوم: آثار آرای ابطالی هیات عمومی دیوان عدالت اداری

1. 1. آموزش مؤلفه‌ های تربیت جنسی به مادران بر اضطراب دختران تاثیر داشته و باعث کاهش میزان اضطراب آن ها شد.

   

1. 1. آموزش مؤلفه‌ های تربیت جنسی به مادران بر اضطراب پنهان دختران تاثیر داشته و باعث کاهش میزان اضطراب پنهان آن ها شد.

1. آموزش مؤلفه‌ های تربیت جنسی به مادران بر اضطراب آشکار دختران تاثیر داشته و باعث کاهش میزان اضطراب آشکار آن ها شد.

محدودیت های پژوهش

تنها محدودیت محقق در این پژوهش حضور نامنظم بعضی مادران گروه آزمایش در جلسات آموزشی بود.

پیشنهادات پژوهش

پیشنهادهای این پژوهش در دو مقوله به شرح زیر است.

الف) پیشنهادات پژوهشی:

1. 1. . تدوین بسته های آموزشی متناسب با خود دانش آموزان و بررسی اثربخشی آن بر اضطراب و سایر مؤلفه‌ های روانشناختی دوره بلوغ در آن ها.

1. 1. اجرای پژوهش حاضر در سایر مقاطع تحصیلی، که به موجب آن قدرت تعمیم نتایج افزایش پیدا کند.

1. 1. پژوهش حاضر در جامعه دانش آموزان پسر و پدران آن ها اجرا شود و نتایج بررسی شود.

1. این پژوهش در شهرها و مناطق دیگر کشور اجرا شود و نتایج به دست آمده، مورد مقایسه قرارگیرد.

ب)پیشنهاد کاربردی:

۱٫ برنامه ی جامعی در جهت توجه به رشد جنسی نوجوانان و آموزش مؤلفه‌ های تربیت جنسی توسط اداره آموزش و پرورش تدوین و در مدارس اجرا شود.

۲٫ با توجه به نتایج پژوهش حاضر پیشنهاد می شود برنامه آموزش والدین در برنامه های آموزشی مدارس و آموزش و پرورش گنجانده شود .

۳٫ بروشورها و کتابچه هایی در مراکز مشاوره آموزش و پرورش تهیه شده و توسط مدارس در دسترس والدین قرار گیرد تا باعث افزایش آگاهی والدین و بهبود کیفیت سبک های تربیتی آن ها و کاهش آسیب های دوره بلوغ در نوجوانان شود

۴٫ رسانه و صدا و سیما نیز می‌توانند با توجه به اهمیت این موضوع برنامه هایی را در جهت آموزش و افزایش آگاهی خانواده ها تهیه و پخش کنند .

منابع :

• • • ابراهیمی هرستانی، اصغر؛ مهرام، بهروز؛ لیاقتدار، محمدجواد.(۱۳۹۴).واکاوی برنامه درسی مغفول برای تربیت جنسی دانش آموزان پسر مقطع راهنمایی تحصیلی.پژوهش در برنامه درسی.دوم،هفدهم.۲۶-۴۰٫

  

• • ابوالقاسمی، ناریا؛ مرقاتی خویی، عفت السادات؛ تقدیسی، محمدحسین.(۱۳۸۸).تبیین تربیت جنسی دانش آموزان ایرانی از دیدگاه مربیان بهداشت مدارس ابتدایی.مجله دانشکده بهداشت و انستیتو تحقیقات بهداشتی.هشتم،دوم.۲۷-۳۹٫

• • احمدوند، افشین؛ ساعی، رضوان؛ سپهرمنش، زهرا؛ قنبری، علیرضا.(۱۳۹۱).تاثیر گروه درمانی شناختی _ رفتاری بر اضطراب و افسردگی بیماران همودیالیزی در شهرستان کاشان.مجله دانشگاه علوم پزشکی قم.ششم ،اول.۳۵-۳۹

• • استورا، لی.(۱۹۹۱).تنیدگی یا استرس.(ترجمه پریرخ دادستان ،۱۳۸۶).تهران:رشد.

• • الماسی، مریم؛ آقایی، اصغر.(۱۳۸۹).مقایسه دیدگاه معلمان، دانش آموزان و والدین آن ها درباره عوامل اضطراب زای مدرسه. مجموعه مقالات همایش ملی مشکلات اضطرابی کودکان و نوجوانان. کرج:دانشگاه پیام نور.

• • امینی، محمد ؛ تمنایی فر، محمدرضا ؛ پاشایی، رقیه.(۱۳۹۰). بررسی ضرورت وجودی و چگونگی توجه به تربیت جنسی در برنامه درسی مقطع متوسطه از دیدگاه دبیران و دانش آموزان.مجله علمی پژوهشی ((پژوهش های برنامه درسی)) انجمن مطالعات درسی ایران.اول. اول.۱۷۰–۲۰۲

• • بهشتی، احمد.(۱۳۸۵).مسائل و مشکلات تربیتی.تهران :شرکت چاپ و نشر بین الملل.

• • پروچاسکا، جیمز؛ نورکراس، جان.(۲۰۰۷).نظریه های روان درمانی،نظام های روان درمانی.(ترجمه سید محمدی،۱۳۹۱). تهران:نشر روان.

• • پورسینا، مریم؛ احمدی، خدابخش؛ شفیع آبادی، عبدالله.(۱۳۹۲).اثربخشی شادکامی بر اضطراب ، پیشرفت تحصیلی و ارتباط والد – فرزندی در دانش آموزان دختر.‌فصل‌نامه خانواده و پژوهش.بیستم،۴۱-۵۴٫

• • پورابولی، بتول.(۱۳۷۹). بررسی نگرش معلمان شهر کرمان نسبت به آموزش جنسی و بررسی نظرات آنان ‌در مورد نکات مورد لزوم در آموزش جنسی به نوجوانان در سال ۱۳۷۸٫پایان نامه کارشناسی کارشناسی ارشد. دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی استان کرمان

• • ثابت، حافظ .(۱۳۸۱). درآمدی بر تربیت جنسی در نهج‌البلاغه، ویژه همایش تربیت در سیره و کلام امام علی (ع) . دانشگاه تهران : پژوهشکده تعلیم و تربیت .

• • خورشیدی، عباس. (۱۳۸۱). رفتار والدین و تربیت فرزندان. تهران: یسطرون.

• • دادستان، پریرخ.(۱۳۸۶).روانشناسی مرضی تحولی از کودکی تا بزرگسالی.تهران:سمت

• • دلاور، علی.(۱۳۸۹). روش تحقیق در روانشناسی و علوم تربیتی.تهران : نشر ویرایش.

• • دهشیری، غلام رضا.(۱۳۸۹). بررسی و مقایسه اثربخشی درمان روان پویشی فشرده کوتاه مدت و درمان شناختی رفتاری بر اختلال اضطراب فراگیر. پایان نامه دکتری.دانشگاه علامه طباطبایی

• • ربیعی، لیلی؛ اسلامی، احمد علی؛مسعودی، رضا؛ سلحشوری، آرش(۱۳۹۱).ارزیابی اثربخشی برنامه جرات ورزی بر میزان استرس،اضطراب و افسردگی دانش آموزان دبیرستانی.دو ماهنامه تحقیقات نظام سلامت.هشتم،پنجم . ۸۴۴-۸۵۴٫

• • رزاقی، رضا.(۱۳۹۰).ارزیابی سلامت جنسی نوجوانان تحت مراقبت شبانه روزی و اثربخشی برنامه جامع آموزش جنسی ( تربیت جنسی ) بر ارتقاء دانش، نگرش و خودپنداره جنسی.پایان نامه کارشناسی ارشد.دانشگاه علامه طباطبایی.

• • رضا زاده، فاطمه بیگم .(۱۳۶۹). نظام تربیت جنسی کودک و نوجوان در اسلام. پایان نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه الزهرا

• • روزنهان،دیوید ال؛سلیگمن، مارتین .(۱۹۸۹).روانشناسی نابهنجاری،آسیب شناسی روانی.(ترجمه سیدمحمدی،۱۳۹۱).تهران:ارسباران.

• • رهنما، اکبر؛ علیین، حمید؛ محمدی، حسین.(۱۳۸۶).بررسی و تبیین مبانی ، اصول و روش های تربیت جنسی با تأکید بر دیدگاه های اسلام.دوماهنامه علمی پژوهشی دانشور رفتار (دانشگاه شاهد).چهاردهم،بیست و چهارم، ۹۸-۱۱۰٫

• • سادوک،بنجامین؛سادوک،ویرجینیا.(۲۰۰۱).چکیده روانپزشکی بالینی.(ترجمه نصرت الله پورافکاری،۱۳۸۰).تهران:آزاده.

• • شخصی (الف) در مقابل شخص (ج) مسئوولیت فاعل معنویرا می‌تواند داشته باشد ولی از آنجایی که فاعل معنوی نیاز به تصریح قانون گذار دارد و نباید آن را گسترش داد و از طرفی هم قانون خاصی در زمین جرم انگاری رفتارهای ناقل ایدز نداریم ‌بنابرین‏ نمی توانیم مسئولیت فاعل معنوی را برای او در نظر بگیریم و باید با استناد به نظریه های که در موضوع رابطه سببیت مطرح است اعم از سبب نزدیک ، مقدم ضروری ، متعارف ، شرط پویا و … حکم قضیه را صادر کرد .

  

اما مسئوولیت شخص (ب) در مقابل شخص (ج) که در واقع شخص (ج) بیماری را از او گرفته چه خواهد بود؟ به نظر می‌رسد از آنجایی که شخص (ب) عمداً ولی بدون قصد نتیجه و بدون علم به بیماری خودش و ناقل بودن و نحوه عملکرد آن مرتکب فعل شده ، قتل شبه عمد، محسوب می شود.

۲- شروع به قتل

به زعم برخی از آنجا که بیماری ایدز پس از انتقال ، به سرعت کشنده نیست ، پس عمل مرتکب اگر عمداً صورت گرفته باشد ، مشمول ماده ۶۱۳ ق.م.ا ۱۳۷۰ می‌گردد.^[۴۷]

ماده ۳۹۹ ق.م.ا مقرر می‌دارد : « هرگاه کسی شروع به قتل عمد نماید ولی نتیجه منظور بدون اراده او محقق نگردد به شش ماه تا سه سال حبس تعزیری محکوم خواهد شد »

‌بنابرین‏ «شروع به جرم عبارت است از : انجام عمدی بخشی از عملی که قانون انجام آن را برای تحقق جرم لازم دانسته ( نظریه عینی ) و یا انجام عملیات مقدماتی مشروط بر اینکه با عملیات اجرایی( رکن مادی ) رابطه مستقیم داشته و به عبارت بهتر فاصله زمانی و مکانی میان عملیات مقدماتی و رکن مادی جرم وجود نداشته باشد ( نظریه ذهنی ) به تعبیری دیگر شروع به جرم یعنی

حالتی که رکن مادی جرم به طور کامل انجام نشده و حتی ممکن است با توجه به نظریه ذهنی، هیچ بخشی از رکن مادی ( عمل مرتکب ) محقق نشود و عدم تحقق نتیجه در قتل عمدی در حالت شروع ؛ به دلیل کامل نشدن عملیات اجرایی است».^[۴۸]

‌بنابرین‏ با توجه به تعریف شروع جرم اشکالات زیر بر این نظریه که بیماری ایدز چون به سرعت کشنده نیست و شروع به جرم محسوب می شود وارد می‌آید :

1. 1. با توجه به تعریف شروع جرم ، عملیات اجرایی در شروع به جرم کامل نمی شود و نتیجه مجرمانه حاصل نمی شود ، حال آنکه چنانچه شخص هر یک از رفتارهای ناقل ویروس را با عمد و علم بر کشنده بودن آن انجام دهد ، رکن مادی و معنوی جرم به طور کامل انجام شده و نتیجه مجرمانه که همان مرگ در اثر ایدز می‌باشد پس از مدتی حاصل می شود ، ‌بنابرین‏ ارکان تشکیل دهنده جرم به طور کامل صورت گرفته و هرچند نتیجه مجرمانه ( مرگ در اثر ایدز ) دیر حاصل می شود . ‌بنابرین‏ شروع به جرم منتفی است .

1. با فرض قبول شروع به جرم ، شخص را مورد تعقیب قرار می‌دهیم و او را به مجازات شروع به جرم قتل محکوم می‌کنیم حال پس از مدتی شخص در اثر بیماری ایدز فوت می‌کند تکلیف چیست ؟ آیا باید او را از این جهت که عالماً و عامداً و به قصد قتل، ویروس را انتقال داده و مرگ هم در اثر بیماری ایدز صورت گرفته مورد قصاص قرار دهیم؟ می بینیم که این به دور از عدالت است که بخواهیم ‌در مورد شخص، به خاطر یک عمل مجرمانه، دو مجازات ( شروع به جرم قتل ، قتل ) کاملا متعارض را اعمال کنیم .

۳- قتل غیرعمد

در این بخش ابتدا به نظر فقها در پاسخ استفتاء ذیل که قتل از نوع شبه عمد شمرده شده و همچنین به بررسی حقوقی آن می پردازیم.

الف بررسی فقهی

سوال : یکی از راه های انتقال بیماری ایدز استفاده از وسایل تزریق یا تیغ آلوده مشترک است که طبق مقررات و ضوابط کشور ممنوع می‌باشد اگر آرایشگر یا آمپول زن یا … در اثر بی احتیاطی یا بی مبالاتی در استفاده از وسایل انتقال دهنده ویروس ، باعث آلوده شدن و در نهایت موجب مرگ دیگری شود حکم ضمانت آن چه خواهد بود ؟

آیت الله بهجت : با استناد فوت ، به تقصیر آرایشگر یا آمپول زن و با توجه به عدم آگاهی او ‌به این موضوع او ضامن دیه است .

آیت الله موسوی اردبیلی : پس از اثبات استناد مرض یا فوت ‌به این عمل در مفروض سوال که استفاده کننده از وسایل ، بی احتیاطی و بی مبالاتی داشته ضامن است ولو علم به آلودگی نداشته باشد .

سوال : شخصی مبتلا به مرض مسری ایدز است و با علم به بیماری و کشنده بودن آن ازدواج می‌کند و به همسر خود ‌در مورد بیماری اش چیزی نمی گوید در نتیجه زن بیمار شده و می میرد آیا این مرد از نظر شرع محکوم به قصاص است یا دیه یا چیز دیگر؟

آیت الله اردبیلی : چون کشنده بودن ایدز به طور صددرصد یا غالبی قطعی نیست ، در مفروض سوال اگر ثابت شود که مرگ زن در نتیجه همبستر شدن با مرد بوده موجب دیه می شود نه قصاص. اصل عدم جواز قصاص است و لذا در باب قتل عمد در صورت شک در تحقق و صدق این عنوان نمی توان به دلایل کتابی استناد نمود زیرا شک اصلی در صدق عنوان است . و از آنجا که کشنده بودن بیماری از یک سو به رأی‌ العین دیده نمی شود و یکباره به وقوع نمی پیوندد و دوره آن بطئی است و کند پیشرفت می‌کند، اصولا افراد یقین کافی به قتل ندارند و چه بسا توجیهات شخصی که از راه جنسی ویروس را انتقال می‌دهد ناشی از ‌هوس‌رانی باشد لذا با عنایت به قاعده در و اصول حاکم بر تفسیر مواد قانونی ، لزوم احتیاط در دما و نفوس ، این نوع قتل را شبه عمد به حساب آورده و نمی توان قاتل را قصاص کرد.^[۴۹]

سوالی که اینجا مطرح می شود این است که آیا زمان حصول نتیجه در جرم انگاری عملی که تمام ارکان تشکیل دهنده یک عمل مجرمانه را دارد مؤثر است ؟ مگر نه اینکه ماده ۲ ق.م.ا جرم را اینگونه تعریف می‌کند « هررفتاری اعم از فعل یا ترک فعل که در قانون برای آن مجازات تعیین شده است جرم محسوب می شود.»

از طرفی مرد با علم به کشنده بودن بیماری اش و کتمان آن ازدواج کرده و موجبات مرگ همسرش را فراهم کرده و هرچند قصد کشتن نداشته ، ‌بنابرین‏ مشمول بند ب ماده ۲۹۰ خواهد بود و

‌هوس‌رانی توجیه مناسبی برای رفع قصاص نمی باشد . چه بسا که شخص هوسران یا ‌هوس‌رانی خود موجب شیوع این بیماری خطرناک به چندین نفر دیگر هم شده باشد و حفظ جان انسان‌ها خیلی با ارزش تر از آن است که بخواهد به خاطر چنین توجیهاتی به خطر بیفتد.

ب- بررسی حقوقی

اصطلاح قتل غیرعمد در قانون مجازات اسلامی در دو ماده ۶۱۶ و ۷۱۴ به کار رفته و در هر دو تقصیر مرتکب تصریح شده است .

فعال­سازی رفتاری می ­تواند برای پاسخ به محرک­های نو (جدید) به کار رود؛ یا برای پاسخ به علائم وجود پاداش در محیط فعال شود و یا پاسخ فعال شده­ای برای رهایی از تنبیه باشد. ‌بنابرین‏ تفاوت­های فردی در چنین قابلیتی در شکل اول نوجویی نامیده می­ شود. نوجویی بالا با رفتارهای هیجان­انگیز و به طور بالقوه خطرناک رابطه دارد همچنین افرادی با نوجویی بالا از نظر احساسی متغیر، هیجان محور، کنجکاو، ماجراجو، دست و دلباز و مشتاق هستند و افرادی با نوجویی پایین؛ دارای خلقی یکنواخت، بی­تفاوت نسبت به تغییرات، منظم و باقاعده و صرفه­جو هستند. در شکل دوم، پاسخ یا رفتار برای وجود علایم پاداش فعال می شود که به آن پاداش­وابسته می­گوید؛ تفاوت­های فردی در تداوم پاسخ پس از قطع پاداش را هم در همین گروه قرار می­دهد، افراد دارای نمره­ی بالا در بعد پاداش وابستگی علاقه­ زیادی به پاداش­های اجتماعی، حمایت عاطفی و روابط اجتماعی پایدار از خود نشان می­ دهند، تا بدین وسیله رفتارهای ویژه خود را حفظ و نگهداری کنند؛ همچنین آن ها افرادی دل­رحم، گرم و حساس هستند و نمره­ی پایین در پاداش­وابستگی مشخصه افرادی با ویژگی­هایی چون اهل­عمل، سرسخت، سرد، خودمحور و دارای باورداشت­های منطقی ‌می‌باشد. سومین سامانه­ی بازداری رفتاری در ارتباط با پاسخ به محرک­های تنبیه یا علائم در میان نبودن پاداش است که در هنگام بروز چنین علایمی در محیط فعال می­گردد؛ ‌بنابرین‏ تفاوت­های فردی را که با قابلیت وقفه یا بازداری رفتاری مرتبط می­گردد، آسیب­پرهیزی نامیده است، آسیب­پرهیزی بالا باعث عدم اطمینان و محافظه ­کاری، کم­رویی، مایوسی و منفعلی می­ شود و ‌می‌توان انتظار روان­رنجورخویی بالا را داشت، اما سطح پایین آسیب­پرهیزی باعث جامعه­پذیری و معاشرت­پذیری، راحتی و خوشبینی، خوش­مشربی، با انرژی و پرتحرکی می­ شود که با ویژگی برون­گرایی رابطه دارد. بدین ترتیب در قسمت سرشت، کلنینجر این سه بعد را که هر یک دارای چهار مقیاس فرعی هستند معرفی نمود و بعد چهارم را که فاقد زیرمقیاس است، پایداری (یا پشتکار) نامید، افراد با نمره بالا در این بعد به سرسختی، سختکوشی، و مصمم بودن و سازندگی گرایش دارند و افراد با نمره­ی پایین در این بعد به راحتی در مواقع ناکامی و انتقاد و مواجه با مانع دلسرد می­شوند، با انجام اعمال روزمره­ی خود راضی هستند و بندرت برای انجام کارهای بزرگتر و بهتر تلاش ‌می‌کنند (حق شناس، ۱۳۸۸).

ب) نظریه منش:

از نظر کلنینجر مدل سرشت با ابعاد چهار گانه، طرحی را برای تفکیک انواع مرسوم اختلالات شخصیت ارائه می­دهد اما نمی­تواند وجود و یا عدم اختلال شخصیت را محرز و قطعی نماید (کلنینجر و همکاران، ۱۹۹۳). از دیدگاه این نظریه، منش شناسی شخصیت به تفاوت­های بین فردی در پندارهای مربوط به خویشتن و به اهداف و ارزش­های فردی اشاره دارد.

در واقع سرشت انسانی تفاوت­های فردی در واکنش­های هیجانی خودکار و عادتی را پی­ریزی می‌نمایند در حالی که انواع منش و خودپنداری­ها اهمیت و معنای تجربه ­های جاری را مشخص می­نمایند و از این طریق واکنش­های هیجانی را هم تحت تاثیر قرار می­ دهند. کلنینجر (۱۹۹۴) سه بعد را برای منش در نظر ‌می‌گیرد؛ او در این مجموعه بعد خودراهبری بر پایه­ پنداشت از خویشتن را به عنوان یک فرد مستقل که دارای زیرمجموعه­های وحدت، احترام، عزت، تاثیربخشی، رهبری و امید است، تعریف ‌کرده‌است، در واقع نمره بالا در خودراهبری نشان­دهنده مسئولیت­ پذیری، کاردانی و هدفمندی در زندگی است خودراهبری بالا همچنین به امیدها و خواسته­ های افراد نظم می­دهد و می ­تواند قویاً با بهزیستی اجتماعی، روانی و جسمانی مرتبط باشد؛ اما نمره­ی پایین در این بعد بیشتر احتمال دارد نشان­دهنده اختلال­های شخصیتی باشد و با نابالغی و ضعف ، خستگی و بی­اثری، بی­هدفی، درماندگی، وظیفه­نشناسی و بی‌مسئولیتی مشخص شده است. همچنین بعد همکاری بر پایه­ پنداشت از خویشتن به عنوان بخشی از جهان انسانی و جامعه قرار دارد که از آن حس اجتماعی، رحم و شفقت، وجدان و تمایل به امور خیریه مشتق می­گردد؛ سطح بالای همکاری باعث ویژگی­هایی چون دلسوزی، حمایتگری، قدرت تحمل زیاد، توانایی بسیارخوب در کار گروهی، منصف و از خدمت کردن به دیگران لذت می­برد. سطح پایین همکاری ممکن است به معنی خودداری، کم­تحملی، فرصت طلبی، سادگی، ناهماهنگی، یا حتی مردم­گریزی و دارای دیدگاه مردم گریزی باشد و می ­تواند به ارتباط بین­شخصی ضعیف و حمایت اجتماعی پایین منجر شود. علاوه بر این دو بعد، بعد خودفراروی بر پایه­ مفهوم از خویشتن به عنوان بخشی از جهان پیرامون و منابع آن مطرح شده است که با پندارهای حضور رازگونه، ایمان مذهبی، متانت و صبوری بیان گردیده است؛ خودفراروی بالا؛ به معنای رشد فراشخصی، بالا بودن هوش هیجانی و روحیه­ی معنوی افراد، روراستی، صبوری است و همچنین افرادی با نمره­ی خودفراروی پایین؛ افرادی مغرور، بی­صبر و ناشکیبا، خودآگاه و مادی­گرا و ناراضی می­باشند (حق شناس، ۱۳۸۸). به بیانی دیگر، ویژگی­های شخصیتی منش تحت تاثیر اختیار، قصد و برداشت فرد از تجربه و رویدادها می­باشند. تفاوت­های فردی در جنبه­ های منش، به درجاتی تحت تاثیر یادگیری­های اجتماعی، فرهنگی و رسش و بلوغ در طی مراحل زندگی قرار دارند. منش شامل دریافت­های منطقی درباره خود، دیگران و دنیا است و بیشتر ویژگی­هایی را شامل می­ شود که تحت تاثیرعوامل محیطی در ساختار شخصیتی فرد پدید می ­آید (کلنینجر و شوراکیک^[۶۸]،۲۰۰۵).

بنا بر این نظریه افراد می ­توانند دارای سرشت­های مشابه باشند اما در ویژگی­های منشی با یکدیگر تفاوت کنند. از نظر مصنفین آزمون، هریک از این ابعاد در تعامل با دیگر ابعاد، شیوه ­های سازگاری و انطباق فرد را با تجربه­ها تعیین می­ نماید و همچنین آسیب­پذیری فرد به اختلالات هیجانی و رفتاری نیز از همین تعاملات منشاء ‌می‌گیرد (کلنینجر ۱۹۸۷ و ۱۹۹۱).

تا اینجا نظریه ­هایی در خصوص موفقیت شغلی و شخصیت گفته شد، حال به الگوها و نظریه ­هایی می­پردازیم که تلفیقی از هر دو مقوله است.

۲-۱۰ الگوهای تناسب شغل با شخصیت

ارزش و اهمیت مدیر در بعد رفتار فردی در این ‌می‌باشد که با شناخت دقیق شخصیت و کاربرد آن در سازمان، تفاوت بین شخصیت­ها را تشخیص داده و مکانیسم تناسب شغل با شخصیت را تعریف می­ نماید. بطورکلی تردیدی نیست که اگر فرد از نظر شخصیت با نوع کاری که باید انجام دهد سازش داشته باشد، عملکرد بهتری خواهد داشت و نسبت به کار خود رضایت بیشتری حاصل می­ کند. گذشته از این، هماهنگی بین شخصیت و نوع کار، مزایای دیگری هم در بر دارد. برای مثال، اگر مدیر سازمان فرد را از نظر شخصیتی بشناسد و ابعاد درونی او را مورد کارشناسی قرار دهد به بهترین شکل قادر خواهد بود که رضایت فرد و سازمان را تامین نماید.

در اینجا الگویی در خصوص کاربرد شخصیت که به تناسب شخصیت با شغل مربوط می‌باشد اشاره می‌گردد.

۲-۱۰-۱ الگوی مایرز- بریگز

مراحل به کارگیری الگوی کاربردی مایرز- بریگز^[۶۹] در خصوص تناسب نوع شخصیت و شغل، با ارائه مقدمه­ای ‌در مورد شکل­ گیری الگوی مذبور به شرح زیر مطرح شده است.

البته مبنای اصلی در این امور باید صداقت باشد ˛ چون در غیر این صورت ˛ به زودی هر گونه ریا کاری در روابط انسانی تاثیر منفی داشته ˛ همچنین باید توجه شود که رفاقت بیش از حد با کارکنان در راندمان آن ها تاثر منفی دارد و مدیر را به هنگام اجرای برنامه های انضباطی با مشکل روبه رو خواهد کرد ˛ ضمن این که تبعیض در دوستی نیز ˛ احیانا” موجب نارضایتی و رنجش آنهایی خواهد شد که مورد بی مهری یا کم توجهی قرار گرفته اند.

۳-۷-۲ استفاده از نظرات و پیشنهادات کارکنان

بهبود در بهره وری با معجزه اتفاق نمی افتد و باید برای آن برنامه ریزی شود.لازم است به تمام کارکنان فرصت مشارکت در برنامه های طراحی شده توسط مدیران داده شود.باید آن ها را تشویق کرد که نظر خود را ‌در مورد روش های بهتر اجرای کارها ارائه دهند.همچنین باید رهبری شایسته را در تمام سطوح سلسله مراتب گسترش داد.لازم است به هر یک از کارکنان آگاهی و شناخت لازم ‌در مورد کیفیت کار و کمکی که آنان می‌توانند برای بهبود و افزایش کیفیت به کننده کار داده شود ˛ و زمینه گسترش این آگاهی نیز فراهم گردد.تمام این موارد ˛ یک بخش عمده از فرایند تغییر و دگرگونی برنامه ریزی شده را تشکیل می‌دهد.امروزه فلسفه مدیریت مشارکتی ˛ بر مبنای همکاری مدیر و کارکنان و تشریک مساعی آن ها در نیل به ‌هدف‌های‌ سازمانی یک محیط دوستانه و پر تفاهم و به صورت تصمیم گیری گروهی قرار دارد.

طرح پیشنهادی کارکنان ˛ برای تشویق کارکنان است تا نظرات و طرحهایی را ارائه دهند که عملیات سازمان را کاراتر و اثربخشتر نماید.این پیشنهادات باعث صرفه جویی یا کاهش هزینه ˛نوآوری در امور و بهبود مدیریت می شود.

طرح پیشنهادی کارکنان با این هدف به اجرا در می‌آید که کارکنان را برای ارائه پیشنهادات مربوط به کار خود یا کارهای دیگری که به سازمان در کاهش هزینه ها کمک می‌کند تشویق نماید پیشنهاد کارکنان توسط یک کمیته مورد بررسی قرار می‌گیرد ˛ و اگر پیشنهادی برای اجراء ˛ مناسب تشخیص داده شود ˛ شخص پیشنهاد دهنده به دریافت پاداش نقدی نائل خواهد شد.مقدار پاداش بستگی به کیفیت و ارزش پیشنهاد ارائه شده دارد.

در ‌گروه‌های متشکل از مدیران و کارگران ˛ کارگران تشویق می‌شوند تا مشکلات موجود یا مشکلاتی را که امکان ‌وقوعشان می رود ‌به این گروه ها گزارش دهند این گروه ها ی مشکل گشا ˛ برای حل مسایل با هیجان و دلگرمی زیاد تبادل و تقاطی فکر می‌کنند.اساس چنین مذاکراتی تشویق کارگران به تفکر و بیان آزاد است و ‌بنابرین‏ از انتقاد از افراد مطلقا” پرهیز شود.در ضمن یک گروه ممکن است ترجیح دهد که از تجزیه وتحلیل و ارزیابی نظرات افراد به هنگامی که تلاش می شود شرایطی فراهم گردد تا در آن شرایط تردید در ارائه راه حل از بین برود و حداکثر استفاده از قوه ابتکاری فردی به عمل آید خودداری کند.همچنین ممکن است که گروه ها از ابزار مختلف آماری و فنون کنترل کیفیت از قبیل نمونه برداری ˛ جداول کنترل و نمودارهای علت و معلولی استفاده کنند.

بدیهی است که مدیریت باید در تمام سطوح از این گروه ها پشتیبانی کند و در ضمن لازم است کارگران در کارها شناخت پیدا کنند.مشخص کردن اهداف سازمانی برای کارگران باعث می شود که نقش خود را برای حصول آن ها به خوبی درک کنند و بدین گونه جایگاه خود را در نظام سازمانی پیدا و در نتیجه عملیات سازمان به کارکنان روحیه ‌و شادابی می‌دهد.منظور از حصول اطلاع از نتایج کار عبارت است از این که فرد خود را مفید و مؤثر احساس کند و تاثیر و نتیجه اجرای کار خود را درک و از نزدیک لمس و مشاهده نماید و بدین گونه به ارزش و اهمیت نقش خود در کل سیستم سازمان واقف شود و این خود از نظر ارضای روانی و رضایت شغلی در کارکنان بسیار مؤثر است.در مجموع باید کاری کرد که سازمان به سوی خود شکوفایی ˛ پیشرفت و بهبود دائمی گرایش یابد.در این مورد تدابیری همچون کاهش موجودی ها ˛ کاهش هزینه ها و زمان تنظیم ماشین‌ها ˛ بهبود کیفیت ˛ افزایش تولید و کاهش عمومی عدم کارایی و ضایعات ˛ هماهنگ کردن جریان تولید محصولات کارخانه با تقاضای بازار و….. نیز ‌به این امر کمک می‌کنند.

برای گرایش به سوی پیشرفت و تعالی دائمی لازم است روحیه مشکل گشایی در سازمان یک شیوه زندگی یا فرهنگ شود و در روح و تفکر مدیران و همچنین کارکنان عجین گردد.این طرز تفکر باعث کوششی پایان ناپذیر برای بهبود عملیات کلیه کارکنان سازمان می شود.به نحوی که همواره برای بهبود سازمان تلاش و مجاهدت می‌کنند.

۴-۷-۲٫ره آوردهای تکنولوژی

از دیگر عوامل مهم بهبود بهره وری ˛ تکنولوژی است.تکنولوژی به کارگران امکان داده است تا با بهره گرفتن از ماشین آلات و تجهیزات بهتر کارایی و اثر بخشی خود را بالا ببرند.تکنولوژی همچنین موجبات بهره گیری از سیستم‌های مدیریتی کاراتر و پیشرفته را در سازمان ها فراهم ساخته است.

لازم به یاد آوری است که پس از به کارگیری تکنولوژی جدید نباید انتظار داشت که ظرفیت بالقوه آن بلافاصله به حد نهایی خود برسد.مطالعات و تجربیات ثابت می‌کنند که حتی می توان با ایجاد تغییرات جزئی در جهت بهبود تکنولوژی مورد استفاده ˛ به نتایج فوق العاده ای در زمینه افزایش بهره وری دست یافت.نتایج این مطالعات ˛ اهمیت قدرت نوآوری و خلاقیت کارکنان و پژوهش‌های کاربردی را در بهبود تکنولوژی به خوبی آشکار می‌سازد ˛ پس سازمان‌ها در این زمینه نیز باید بذل توجه کنند.

البته تحولات تکنولوژیکی و دگرگونی های شگردهای فنی ˛ مقدار سرمایه و نیز کار لازم برای تولید یک واحد کالا را به میزان زیاد تقلیل داده است.

سالتر( Salter) در مقام پاسخ ‌به این سوال که : کدام عامل بیشتر از سایر عوامل در ارتقاء سطح بهره وری تاثیر دارد؟ به ترتیب چهار عامل یعنی : کارائی کارگر – جایگزینی سرمایه به جای کار – صرفه جویی های ناشی از مقیاس وسیع و پیشرفت‌های فنی را مورد بررسی قرار می دهدو در انتها ‌به این نتیجه می‌رسد که پیشرفتها و دگرگونی های تکنولوژیکی اهمیت به مراتب بیشتری و مؤثر تر از سایر عوامل دارد و عنوان می‌کند که پیشرفت‌های فنی قیمت تجهیزات سرمایه ای را پایین می آورد و جایگزینی سودمندانه سرمایه به جای کار را میسر می‌سازد. (ابطحی˛۱۳۷۵)

۵-۷-۲٫جایگاه و اهمیت تحقیق و توسعه

امروزه سازمان‌های صنعتی به بخش طرح و توسعه خود بسیار توجه و روی آن سرمایه گذاری می‌کنند.آن ها می خواهن از طریق تحقیقات و پژوهش ها و دستیابی به تکنولوژی برتر ˛ هم هزینه تمام شده تولید را کاهش و هم محصولات جدید ˛ با کیفیت برتر و مقیاس بیشتری تولید کنند و بدین وسیله بازارهای خود را توسعه دهند و بر سود آوری خود بیافزایند.

به منظور آشتی دادن و تلفیق این دو هدف به ظاهر متضاد ˛ نقش تحقیق و توسعه به وضوح معلوم می شود.سرمایه گذاری در امور تحقیقاتی و پژوهشی بر خلاف تصور بسیاری از صاحبان صنایع ˛ نه تنها باعث اتلاف منابع و ضرر نمی شود ˛ بلکه سود آوری سرشاری نیز می‌تواند به دنبال داشته باشد.در واقع ثابت شده است که در جهان صنعتی امروز˛ در واقع تحقیق و توسعه مادر و سنگ اول زیر بنای پیشرفت و تکامل می‌باشد.

۶-۷-۲٫افزایش سرمایه گذاری در تجهیزات و ماشین آلات