۲-۸-۲-۳-­ گردشگاه ییلاقی خوران ایوان

این گردشگاه که چشمه آبی زلال و درختانی کهنسال و قدیمی دارد، هر سال پذیرای ده­ها هزار نفر دانش ­آموز در فصل تابستان است. این گردشگاه با امکانات تفریحی و گردشگری جالب توجه یکی از زیباترین و بهترین گردشگاه­های استان ایلام است که در فاصله ۷ کیلومتری شهر ایوان قرار دارد.

۲-۸-۲-۴-­ تفریحگاه جنگلی ششدار

این تفریحگاه در ۵ کیلومتری شهر ایلام و در کنار کوه قلاقیران در مسیر جاده ایلام – کرمانشاه واقع شده و از شاخص­ترین تفریحگاه­های استان محسوب می_­شود. این ناحیه تفریحی به خاطر مجاورت با شهر ایلام و نزدیکی به یکی دیگر از تفریحگاه­های زیبای طبیعی به نام منجل، مورد استفاده وسیع مردم و دوستداران طبیعت به ویژه در ایام فصول بهار و پاییز قرار ‌می‌گیرد. در حد فاصل بین این تفریحگاه و ناحیه منجل، چشمه سارها و باغات زیبای سلطان آباد قرارگرفته است. کوه معروف قلاقیران که از آن به عنوان نماد شهر و استان ایلام یاد می­ شود در این ناحیه قرار دارد.

۲-۸-۲-۵-­ تفریحگاه جنگلی تنگ دالاو

این تفریحگاه در مسیر جاده اسلام­آباد – ایلام در فاصله ۲۵ کیلومتری شهر ایلام قرار گرفته و دارای جنگل­های انبوه بنه، زالزالک و بلوط و چشمه طبیعی آب ‌می‌باشد. تفریحگاه دالاو از وسعت قابل توجهی برخوردار است و با توجه به مجاورت با ارتفاعات طبیعی و تفریحی و شکارگاه­های منطقه و ییلاقی بودن آن، در بهار و تابستان مورد استفاده دوستداران و مشتاقان زیبایی­های طبیعت قرار ‌می‌گیرد.

۲-۸-۲-۶-­ تفریحگاه تجریان

تفریحگاه زیبا و جنگلی تجریان در فاصله ۲۰ کیلومتری شهر ایلام در مسیر چوار- مورت و بولی قرار دارد و دارای چشمه­های آب زلال ‌می‌باشد. این تفریحگاه در مجاورت تنگ زیبای موسوم به تنگ بهشت واقع شده است و با توجه به اقلیم و آب و هوای منطقه از فصل زمستان تا بهار مورد استفاده قرار ‌می‌گیرد.

۲-۸-۲-۷-­ تفرجگاه گلم زرد و گره چکا

تفرجگاه گلم زرد و گره چگا در فاصله ۶۰ کیلومتری ایلام و در مسیر صالح آباد واقع شده است. این تفرجگاه زمستانی به دلیل آب و هوای مساعد، سرسبزی و زیبایی­های طبیعی مورد استفاده مردم ایلام و دوست­داران طبیعت قرار ‌می‌گیرد. این تفرجگاه در مجاورت دشت وسیع و زیبای دشتلک قرار دارد که جذابیت­های آن را دو چندان می­ کند.

۲-۸-۲-۸-­ تفرجگاه کلم بدره

این تفرجگاه ییلاقی در فاصله ۷۰ کیلومتری ایلام دره کلم (حد فاصل ایلام – بدره) قرار دارد. وجود باغات، گونه­ های مختلف گیاه و رودخانه پُر آبی که از دامنه کبیرکوه سرچشمه ‌می‌گیرد، این منطقه را به یکی از زیباترین مناطق ساخته است. زمان استفاده از تفریحگاه کلم بدره، تمام فصول سال و به ویژه فصل تابستان است و عمده مراجعین آن را اهالی شهرهای نزدیک استان تشکیل می­دهد.

۲-۸-۲-۹-­ تفریحگاه جنگلی تنگ ارغوان (تنگ قوچعلی)

این تفریحگاه تقریباً در فاصله دو کیلومتری شهر ایلام در کنار تونل جدید آزادی واقع ‌می‌باشد. وجود جنگل انبوه بلوط دردو سمت جاده و تیغه­های سنگی و زیبای کوهستان و گردشگاه­های مناسب و درختان ارغوان در طول تنگه و ترکیب رنگ­ها در نظام طبیعی و مراتع پرپشت و گونه­ های نادر گیاه مانند گون، طویلک، قارچ و استفاده از گیاهان معطر در محدوده این تنگه و ارتفاعات ییلاقی آن در مسیر گز گردکان و سورگه صنعت زنبورداری را در تهیه عسل ناب ایلامی رونق بخشیده است.

۲-۸-۲-۱۰-­ سایر گردشگاه­های جنگلی برحسب شهرستان­های استان

شهرستان ایلام: تفرجگاه­های جنگلی مله پنجاو، حاجی بختیار و آبزا، منجل، نخجیر و میان تنگ.

شهرستان مهران: تفریحگاه جنگلی کنار سد مهران و رودخانه کُنجانچم در ۶ کیلومتری صالح­آباد.

شهرستان شیروان چرداول: مناظر زیبای تنگ قیر در چرداول، چشم اندازهای کشتزارها و شالیکاری­های پیرامون شهرهای شیروان و چرداول.

شهرستان آبدانان: مناظر طبیعی و تفریحگاه سهراب.

شهرستان دره شهر: چشم اندازهای طبیعی کبیرکوه و مناظر کنار رودخانه سیمره و همچنین مناظر طبیعی کوه اناران.

۲-۸-۳-­ ارتفاعات و کوه­ها

۲-۸-۳-۱-­ کبیرکوه

کبیرکوه به مجموعه کوه­های بلندی است که خود قسمتی از رشته کوه بزرگ زاگرس است گفته می­ شود. این رشته از دیوارهای جنوبی دره رودخانه آب آفتاب و کنجان چم شهرستان مهران شروع شده و رو به رودخانه کرخه در دهستان الوار گرمسیری از شهرستان خرم آباد لرستان ادامه می­یابد. دامنه­های شمال و شمال شرقی آن به دره­های رودخانه سیمره، کرخه و دامنه­های جنوب و جنوب غربی آن به مرز ایران و عراق منتهی می­ شود.

دره کنجان چم تا دره رودخانه کرخه ۱۷۵ کیلومتر و عرض آن در حد فاصل رودخانه سیمره یا کرخه تا مرز ایران و عراق بین ۴۵ تا ۸۰ کیلومتر است. این کوهستان پهنه­ای به وسعت ۹۵۰۰ کیلومتر مربع را زیر پوشش قرارداده است.

این رشته کوه از شاخه­ های بسیاری تشکیل یافته که به سمت غرب و جنوب غربی از ارتفاع آن­ها کاسته می­ شود و بلندترین آن­ها که خط الرأس رشته مذبور را تشکیل می­ دهند در بخش شرقی آن واقع ‌شده‌اند. بلندترین این کوه­ها، قله­ای به نام کبیرکوه است که ۲۷۹۰ متر ارتفاع دارد و در ۱۸ کیلومتری شرق روستای ارکواز واقع شده است. از این رشته که کوهستان وسیعی را تشکیل داده است رودخانه­های فراوانی سرچشمه می­ گیرند. و اکثراً به خاک عراق وارد می­ شود و تعداد دیگری از رودخانه­ها نیز به رودخانه سیمره و کرخه می­پیوندند.

برای صعود به بلندترین قله این کوه ‌می‌توان از راه اتومبیل رو ایلام به دره شهر و از طریق روستای بهرام خانی و راه کولم به روستای گوران و پس از طی گردنه پینه به خط الرأس رشته مذبور دست یافت به طول ۵/۱۲ کیلومتر طی کرد تا به قله رسید.

۲-۸-۳-۲-­ اهوران

کوه اهوران در ۸۳ کیلومتری شمال شرقی ایلام واقع شده است. ارتفاع این کوه ۲۱۲۰ ‌متر است. این کوه از دره جزمان رود در غرب شروع شده و به طول ۲۴ کیلومتر رو به سوی جنوب شرقی کشیده می­ شود و در آن جا به کوه­های کولیته و کازه تر می­پیوندد.

۲-۸-۳-۳-­ بانکول

کوه بانکول در ناحیه مهراب، در۱۰ کیلومتری شمال ایلام شده است. ارتفاع این کوه ۲۳۰۴ ‌متر است. رودخانه­های مورت، کنگیر و آب زنگان از کوه بانکول سرچشمه می­ گیرند. این کوه نیمه جنگلی از شمال غربی به سوی جنوب شرقی با طول ۳۰ کیلومتر و با عرض متوسط ۶ کیلومتر کشیده شده و از سوی جنوب شرقی به کوه مانشت متصل است. راه اتومبیل رو کرمانشاه به ایلام از غرب آن می­گذرد.

۲-۸-۳-۴-­ چمن گیر

کوه چمن گیر در ناحیه شیروان و در فاصله ۲۲ کیلومتری جنوب شرقی ایلام واقع شده است. ارتفاع کوه چمن گیر ۲۵۷۸ ‌متر است. این کوه سرچشمه رودخانه­های گراب و چرداول ‌می‌باشد. این کوه از جنوب شرقی به کوه سیوان و از شمال غربی به کوه قلارنگ متصل می­ شود و جزو رشته کبیرکوه از کوهستان زاگرس به شمار می ­آید.

۲-۸-۳-۵-­ سامله

کوه سامله در ناحیه زردلان در فاصله ۸۴ کیلومتری شمال ایلام واقع شده است. ارتفاع این کوه حدود ۲۱۵۰ ‌متر است رودخانه گشتانی ازاین کوه سرچشمه ‌می‌گیرد.

۲-۸-۳-۶-­ سرخ خانی

پایایی پرسشنامه فرسودگی شغلی مسلچ برای اولین بار در ایران توسط فیلیان(۱۳۷۱) مورد تأیید قرار گرفته است.

پایایی پرسشنامه عملکرد سازمانی قبلاً توسط فیروزی و همکاران (۱۳۸۹) مورد بررسی قرار گرفته و ۹۰/۰ برآورد شده است. همچنین عباسپور و باروتیان (۱۳۸۹) پایایی این پرسشنامه را ۹۳/۰ به دست آورده اند.در این پژوهش از ابزار پرسشنامه برای اندازه ­گیری داده ها استفاده شده و نیز برای تحلیل داده ها، نرم افزار SPSS به کار گرفته شده؛ لذا پایایی پرسشنامه یا قابلیت اعتماد آن با بهره گرفتن از روش آلفای کرونباخ محاسبه شده است که فرمول آن به صورت رابطه (۳-۲) است:

فرمول محاسبه آلفای کرونباخ:

معادل نمادهای به کار رفته در فرمول محاسبه آلفای کرونباخ، به شرح زیر است:

r_α : ضریب پایایی؛

j : تعداد زیر مجموعه سوال‌های پرسش نامه؛

S_i² : واریانس زیر آزمون؛

S² : واریانس کل آزمون.

برای محاسبه پایایی تحقیق حاضر، با انجام پیش آزمون(پایلوت^[۵]) تعداد۳۰ پرسشنامه بین اعضای جامعه آماری، توزیع شد و سپس با بهره گرفتن از نرم افزار SPSS آلفای کرونباخ آن محاسبه گردید. میزان پایایی هر کدام از پرسشنامه‌ها در جدول زیر آمده است.

عنوان پرسشنامه
تعداد سئوال
ضریب پایایی بر اساس آلفای کرونباخ

1. فرسودگی شغلی

۲۲

۹۶۱٫

1. عملکرد سازمانی

۴۲

۹۵۳٫

جدول۳-۳: پایایی پرسشنامه ­های تحقیق

بر اساس داده های گردآوری شده در مرحله­ پیش آزمون، هر دو پرسشنامه دارای ضریب پایایی بالاتر از ۷/۰ را کسب کردند، که نشان دهنده این است که پرسشنامه از پایایی مناسبی برخوردار است.

۳-۹- روش تجزیه و تحلیل داده ­ها

در این پژوهش برای تجزیه و تحلیل داده ها از تکنیک­های آمار توصیفی و آمار استنباطی استفاده می­ شود.

۳-۹-۱- آمار توصیفی

آمار توصیفی، به یک مجموعه از مفاهیم و روش‌های بکارگرفته شده جهت سازمان دادن، خلاصه‌کردن، تهیه جدول، رسم نمودار، و توصیف داده های جمع‌ آوری شده، آمار توصیفی گفته می‌شود. بطورکلی، آمار توصیفی چکیده و تصویری از داده های مورد مشاهده را با کمک ارقام استاندارد و نمودار‌ها ارائه می‌دهد(خاکی، ۱۳۷۹: ۲۸۵). در این تحقیق برای نشان دادن وضعیت متغیرهای جمعیت شناختی و تبیین وضعیت مؤلفه­ ها ‌بر اساس متغیرهای جمعیت شناختی از میانگین، انحراف معیار، فراوانی، بیشینه و کمینه داده ­ها استفاده شده است.

۳-۹-۲- آمار استنباطی

در آمار استنباطی همواره محقق با جریان نمونه‌گیری و انتخاب یک گروه کوچک موسوم به نمونه از یک گروه بزرگتر موسوم به جامعه‌ آماری یا جمعیت اصلی سروکار دارد، و پژوهشگر به وسیله داده ها و اطلاعات حاصله از نمونه به برآورد و پیش‌بینی ویژگی‌های جمعیت مورد مطالعه می‌پردازد(خاکی،۱۳۷۹: ۲۹۹).

آزمون کولموگوروف -اسمیرنوف^[۶]

در این تحقیق از آزمون کولموگروف-اسمیرنوف برای تعیین اینکه داده ­ها نرمال هستند یا نه استفاده خواهیم کرد.

• آزمون t با یک نمونه (One Sample T Test):

این آزمون برای تعیین معنی‌داری اختلاف بین میانگین یک متغیر با یک مقدار ثابت که مقدار آزمون ( Test Value) نامیده‌ می‌شود،‌ به کار می‌رود. مهمترین نکته در استفاده از آزمون t یک نمونه‌ای، انتخاب مقدار آزمون است که باید یک نقطه وسط ( نه مثبت و نه منفی)‌ را بیان کند.

در تحقیق حاضر با در نظر گرفتن طیف درنظر گرفته‌ شده در پاسخ‌ها، مقدار آزمون برابر ۳ (سطح متوسط) در نظر گرفته شده است. چنانچه میانگین پاسخ‌ها در هر یک از متغیرها از عدد ۳ بیشتر باشد آن مؤلفه‌ بر عملکرد سازمانی تأثیر گذار خواهد بود در غیر این صورت از نظر جامعه مورد آزمون، متغیر بررسی شده تأثیری نخواهد بود.

در آزمون مورد نظر فرض‌های H0 و H1 برای بررسی وضعیت میانگین نظرات جامعه با بهره گرفتن از نمونه گرفته شده؛ به صورت زیر بیان می‌شوند. که با توجه به موارد ذکر شده ۳ = μ_۰ می‌باشد.

H₀ : μ_x ≤ μ_۰

H₁ : μ_x > μ_`

در نرم افزار spss شاخصی به عنوان p ـ مقدار (P-Value) برای آزمون ارائه می شود که چنانچه مقدار آن کمتر از سطح آزمون(α) باشد فرض H₀ رد می شود و اگر از سطح آزمون بیشتر باشد دلیلی بر رد فرض H₀ وجود ندارد. سطح آزمون در این بررسی ۰۵/۰ در نظر گرفته شده است.

• آزمون همبستگی

از این آزمون برای بررسی روابط اولیه میان متغیر های تحقیق استفاده شده است.

• آزمون رگرسیون

از این آزمون برای بررسی اثرگذاری و معنی داری اثر مؤلفه‌ های فرسودگی بر عملکرد سازمانی استفاده شده است.

• آزمون ANOVA

به منظور مشخص شدن نوع رگرسیون(خطی یا غیر خطی) از آزمون ANOVA استفاده شده است با بررسی این آزمون رابطه همزمان متغیرهای مستقل با متغیر وابسته مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

۴-۱- مقدمه

پس از آنکه داده های تحقیق گردآوری ، استخراج و طبقه بندی گردیدند، جداول و نمودارهای لازم تهیه شدند و آزمون‌های آماری نیز انجام شد؛ نوبت به مرحله جدیدی از فرایند تحقیق که به مرحله تجزیه و تحلیل داده ها معروف است، می‌رسد. این مرحله در تحقیق اهمیت زیادی دارد.

در مرحله تجزیه و تحلیل آنچه که مهم است این است که محقق باید اطلاعات و داده ها را در مسیر هدف تحقیق، ‌پاسخ‌گویی‌ به سؤالات تحقیق و نیز ارزیابی فرضیه‌های خود، هدایت کند و مورد تجزیه و تحلیل قرار دهد. تجزیه و تحلیل به عنوان فرایندی از روش علمی، یکی از پایه های اساسی هر روش تحقیقی است. تجزیه و تحلیل روشی است که از طریق آن، داده هایی که از طریق به‌کارگیری ابزارهای تحقیق فراهم آمده‌اند؛ خلاصه،کد بندی، دسته بندی و در نهایت پردازش می‌شوند تا زمینه برقراری انواع تحلیل‌ها و ارتباط بین این داده ها به منظور آزمون فرضیه‌ها فراهم آید.

برای تجزیه و تحلیل داده ­های جمع‌ آوری شده در این تحقیق، ابتدا آمار توصیفی که به بررسی متغیرهای جمعیت شناختی تحقیق شامل جنسیت، سن، میزان تحصیلات و… می ­پردازد با بهره گرفتن از نرم افزار SPSS مورد بررسی قرار گرفت. پس از آن آمار استنباطی مطرح می­گردد. در آمار استنباطی این تحقیق ابتدا آزمون کالموگروف-اسمیرنوف برای بررسی نرمال بودن متغیرهای تحقیق استفاده شد سپس اگر داده ­های ما نرمال بود از آزمون پیرسون و در غیر این صورت از آزمون اسپیرمن برای بررسی فرضیات تحقیق استفاده شد.

۴-۲- آمار توصیفی

در این بخش متغیرهای جمعیت شناختی شامل، جنسیت، تحصیلات، سابقه کار، تاهل مورد بررسی قرار می‌گیرد.

۴-۲-۱- جنسیت

از جامعه ۲۲۷ نفری ، ۶۱ نفر زن ، ۱۱۲ نفر مرد هستند. توزیع فراوانی اعضای نمونه آماری بر حسب جنسیت در قالب جدول و نمودار نشان داده شده است.

۲-۲-۲-۲- لایحه ی قانون مجازات اسلامی

قانون مجازات اسلامی قانون‌گذار در مبحث سوم مربوط به جهل و اشتباه به ذکر ماده ۱۴۳ پرداخته است که مفصلا در باب آن سخن خواهیم گفت .

۱- در ماده ۱۴۸قانون جدید واژه‌ مبهم هردرجه‌ای از جنون، تعریف شده‌ و جنون ‌به‌ عنوان‌ عامل ‌رافع مسئوولیت کیفری ، صرفا ‌همان بیماری‌های روانی حاد (روان پریشی) است که در آن فرد قوه‌ی اراده و قوه‌ی تمیز خود را از دست می‌دهد و خود فرد نمی‌فهمد که بیمار است.

۲- در تبصره ۲ ماده ۵۱ قانون سابق مقرر شده است که در جنون ادواری شرط رافع بودن جنون از مسئوولیت کیفری، بروز جنون در حین ارتکاب جرم می‌باشد و علاوه براین در این قانون هیچ گونه اقدام تأمینی برای مجنون در نظر گرفته نشده بود، در حالی که طبق ماده ۱۴۸ قانون جدید شرط رافع بودن جنون از مسئوولیت کیفری بروز جنون در حین ارتکاب جرم می‌باشد و علاوه بر آن اگر چه بروز جنون در حین ارتکاب جرم رافع مسئوولیت کیفری می‌باشد.

طبق ماده ۱۴۹ در صورتی که افرادی که در حین ارتکاب جرم مجنون شده‌اند و همچنین افرادی که بعداز ارتکاب جرائم تعزیری مجنون شده‌اند باعث اختلال در نظم عمومی بشوند، دادستان وظیفه دارد تا در قالب اقدام تأمینی آنان را در مراکزی مناسب نگهداری کند.

۳- طبق تبصره یک ماده ۱۴۹ قانون جدید بروز جنون بعد از حدوث جرائم ‌موجب‌ حد، قصاص، دیات‌ و حتی‌ تعزیرات‌ رافع‌ مسئوولیت ‌کیفری نیست، بلکه در جرائمی‌که‌ مجازات آن ها جنبه‌ حق‌الهی دارد تا زمان افاقه تعقیب ‌و محاکمه‌ای‌ در کار نیست، اما این موضوع درجرائمی‌که مجازات آن ها جنبه‌ حق‌الناسی‌ دارد این ‌چنین ‌نیست ‌و بلافاصله ‌باید رسیدگی شوند.

۴- ایراد وارده بر قانون جدید این است که به‌ حالت بینابین جنون (روان نژندی و اختلال شخصیت ) هیچ اشاره‌ای نشده و همچنین برای این‌گونه مجانین تخفیف در مجازات یا همان مسئوولیت نقصان یافته در نظرگرفته نشده است.

۵- در قانون جدید هم مانند قانون سابق سن مسئولیت کیفری همان سن بلوغ شرعی و عبادی است.

۶- در انتهای ماده ۴۹ قانون سابق بیان شده که تربیت اطفال بزهکار، برعهده ی خانواده و یا برعهده‌ی کانون‌های اصلاح و تربیت است امّا به نوع تشخیص این مرجع تربیتی اشاره‌ای نشده در حالی که طبق ماده ۱۴۷ قانون جدید تربیت افراد بالای هفت سال برعهده ی کانون اصلاح و تربیت است، و از آن استنباط می‌شود که تربیت اطفال مجرم زیر هفت سال با خانواده‌ می‌باشد .

۷- در قانون سابق بیان شده است که اطفال مسئول نیستند امّا در تبصره ی ۲ ماده ۴۹ همان قانون موضوع تنبیه بدنی مطرح شده و این در واقع نامفهوم است که طفل اگر مسئول نیست پس چگونه می توان او را تنبیه بدنی کرد، امّا در قانون جدید چنین ابهامی برطرف شده و حتی ماده ۱۴۵ این قانون به عنصر قانونی عدم مسئوولیت کیفری اطفال مستقیماً‌ اشاره ‌کرده‌است.

۸- در قانون سابق با وجود پذیرش اجبار و اکراه در حدود و عدم پذیرش آن در قصاص، ماده‌ای در رابطه‌ با اجبار و اکراه ‌در مورد جرائم موجب حدو قصاص در کلیات ذکر نشده بود و صرفا ‌ماده ۵۴ مربوط به جرائم تعزیری بود در حالی که در ماده ۱۵۰ قانون جدید که در بخش کلیات می‌باشد به اجبار و اکراه در جرائم تعزیری و مجازات آن اشاره‌ شده و علاوه بر این به طور کلی بیان گشته تا برای حکم اجبار و اکراه در جرائم موجب حدو قصاص به ترتیب به کتب ۲ و ۳ قانون مراجعه شود.

۹- در متن ماده ۵۴ قانون سابق این اشکال وجود دارد که اگر اکراه کننده در جرائم تعزیری باید به مجزات فاعل جرم برسد پس چرا در ادامه ماده مراحل مجازات و تأدیب آورده شده و این مشکل در ماده ۱۵۰ قانون جدید برطرف شده است.

۱۰- با وجود این که جهل به حکم در حدود پذیرفته شده است ظاهراً باید درتعزیرات ‌نیز پذیرفته‌شود، ‌در قانون جدید جهل‌ به ‌حکم‌ به طور کلی پذیرفته نشده است و همچنین ‌در مورد پذیرش جهل به موضوع به عنوان عامل رافع مسئوولیت کیفری که در قانون گذشته در کلیات بیان نشده بود در قانون جدید نیز ماده‌ ای آن را بیان نکرده است، البته تنها مزیّت در این موضوع (جهل و اشتباه) آوردن عدم پذیرش جهل حکمی به عنوان عامل رافع مسئوولیت در قالب یک ماده در کلیات قانون جدید می‌باشد.

۱۱- علی‌رغم سکوت قانون سابق در کلیات در باره‌ی خواب و بی‌هوشی و اشاره به آن در باب قصاص نفس و دیات، در قانون جدید در کلیات ماده‌ای برای حالت خواب و بی‌هوشی بیان شده است. فایده‌ مثبت دیگری هم که در قانون جدید وجود دارد این است که قانون ‌گذار در کنار خواب از بیهوشی نیز یاد کرده و در جایی که بیان می‌کند با علم به ارتکاب جرم در حالت بیهوشی خود را بیهوش کند، مشخص می‌شود که قانون گذار حالت خواب مصنوعی و هیبنوتیزم را هم مدنظر داشته است.

۱۲- فایده‌ قانون جدید در این است که در کنار شرب خمر،‌به سایر مواد مستی آور نیز اشاره شده است.

۱۳- در هر دو قانون بیان شده که مستی با علم به تحقق جرم در حالت مستی رافع مسئوولیت نیست امّا از مفهوم مخالف ماده ۵۳ قانون سابق استنباط می‌شود که در صورت نبود علم به تحقق جرم در حالت مستی، مستی رافع مسئوولیت کیفری است اما در قانون جدید به وضوح اشاره شده که حتما فرد باید مسلوب الاراده باشد، چراکه گاهی‌ اوقات افراد مست هستند امّا میزان مستی آن‌قدر نیست که مسلوب الاراده شده باشند، در واقع افراد علاوه بر نداشتن علم و قصد به تحقق جرم در حالت مستی حتما باید مسلوب الاراده نیز باشند تا مستی آن ها رافع مسئوولیت کیفری آن ها باشد.

۲-۳- ارکان مسئوولیت کیفری

واقعیت این است که اگر درصدد تبیین ارکان سازنده ی مسئوولیت کیفری در مفهوم واقعی و بالفعل آن باشیم ، کلیه عواملی را که به نحوی در پیدایش آن دخالت دارند، باید احصا کرده، یکایک مورد تحلیل و بررسی قرار دهیم. از این منظر، هیچ عاملی ارزش حقوقی برتر از سایر عوامل ندارد . ‌بنابرین‏، تحقق جرم و اسناد مادی به همان اندازه در پیدایش مسئوولیت تأثیر و اهمیت دارند که اسناد معنوی و اهلیت جزایی و تقصیر یا رکن روانی.

‌به این ترتیب، مسئوولیت کیفری در معنای یاد شده که جز ‌پاسخ‌گویی‌ در برابر جرم و الزام به تحمل تبعات جزایی ناشی از آن نیست “اثر” و “حاصل اجتماع” کلیه نهادهای مذبور بشمار می رود؛ و در نتیجه می توان یکایک این نهادها را در زمره ی یکی از “شرایط” تحقیق این اثر برشمرد. برابری حقوقی این شرایط با یکدیگر ایجاب می‌کند که در غیاب هر یک از آن ها، امکان الزام متهم به تحمل مجازات قانونی منتفی باشد.^[۱۳]

پس اینک که در صدد تحلیل و بررسی “ارکان” مسئوولیت کیفری هستیم و دانستیم که مسئوولیت کیفری در معنای واقعی و بالفعل خود یک “اثر بسیط” ناشی از اجتماع نهادهای گوناگون جزایی است، و لاجرم جایی برای گفتگو از “ارکان” آن باقی نمی گذارد، ناگزیر باید توجه خود را به “مسئوولیت کیفری در معنای انتزاعی و بالقوه” معطوف کرده و به مطاله ی ارکان این نوع مسئوولیت بپردازیم.

علت وضع این اصل آن است که کشور ما همواره از اعطای امتیازات زیان دیده است.خاطره تلخ اعطای امتیازات به خارجیان در اواخر دوره قاجاریه و عواقب ناگواری که از آن ها برای ملت ایران عاید گردید، هنوز از اذهان مردم محو نشده است. (طباطبایی موتمنی، ۱۳۷۹: ۴۳۸)

به نظر می‌رسد که مقصود از «امتیاز دادن» تشکیل شرکت‌ها و مؤسسات به خارجیان آن است که آنان شرکت‌ها و مؤسساتی در ایران تشکیل دهند که اکثر سهام یا سرمایه شرکت‌ها یا مؤسسات مذبور متعلق به بیگانگان و اختیار تصمیم‌گیری (کنترل) نیز با آن ها باشد. (صفایی، ۱۳۸۲: ۵۳)

اما برخی با انتقاد از این نظریه گفته‌اند:

«گرفتن کنترل یک شرکت الزاماًً نتیجه تملک بیش از ۴۹% سهام آن شرکت نیست. اگر سهام شرکت به طور وسیع پخش شده باشد. داشتن درصد کمی از سهام برای کنترل کافی به نظر می‌رسد. نادرستی این نظریه زمانی آشکارتر می‌شود که به یاد آوریم که در شرکت‌های سهامی عام با سهام متفرق چه بسا مدیریت و کنترل شرکت در اختیار کسانی بیافتد که درصد کمی از سهام را دارا هستند.» (مشایخ، ۱۳۸۰: ۱۴)

موضوع امتیاز، اداره یک «امر عمومی» است و تشکیل و اداره امور عمومی جزء حاکمیت و اختیارات انحصاری دولت است و دولت نمی تواند در این امور از خود سلب حاکمیت نموده و اداره آن‌ ها را به افراد تفویض کند. بر این اساس امتیاز یعنی استفاده انحصاری از یک چیز. اما این عقیده به نظر حقوق ‌دانان چندان بنای محکمی ندارد. (طباطبایی موتمنی، ۱۳۷۹: ۲۶۳)

در زمان کنونی امتیاز، قراردادی است که به موجب آن دولت و یا مؤسسات صلاحیت دار اداری به تصویب قانون‌گذار، اداره یک امر عمومی و یا بهره‌برداری از یک ثروت ملی را به شخص یا اشخاص معینی واگذار کند که در مدت معینی آن را به هزینه خود به کار اندازد و در ازای کار و سرمایه خود از استفاده کنندگان آن امر عام‌المنفعه، وجوهی اخذ کنند یا در مقابل منافعی که از ثروت ملی عاید آن‌ ها می‌شود، سهمی به دولت بپردازد. موضوع امتیاز ممکن است اداره امور عام المنفعه مانند اداره آب، برق، پست و … یا بهره‌برداری از منابع و ثروت ملی، مانند امتیاز بهره‌برداری از جنگل‌ها و معادن و … باشد. (همان)

بدین ترتیب موضوع امتیاز یک «امر عمومی» است، با توجه ‌به این موارد باید گفت «امتیاز» ملازمه با نوعی انحصار دارد. امتیازات انحصاری که در دوران قاجار بر اساس قراردادهایی مانند دادرسی به بیگانگان اعطا گردید، سبب شد تا قانون‌گذار جمهوری اسلامی هر گونه اعطای امتیاز را به بیگانگان ممنوع اعلام کند. (مشایخ، ۱۳۸۰: ۱۵)

اما همان طور که می‌دانیم قراردادهایی مانند بای‌بک و حتی مشارکت هیچ گونه انحصاری را برای طرف خارجی ایجاد نمی‌کند و همه اقدامات تحت نظارت شرکت ملی نفت ایران انجام می‌پذیرد. در تأیید این نظریه در بند (ج) ماده ۲ قانون تشویق و حمایت سرمایه‌گذاری خارجی مصوب۱۳۸۱ آمده است:

«پذیرش سرمایه‌گذاری خارجی… متضمن اعطای امتیاز توسط دولت به سرمایه‌گذاران خارجی نباشد. منظور از امتیاز، حقوق ویژه‌ای است که سرمایه‌گذاران خارجی را در موقعیت انحصاری قرار دهد.» (نصیری، ۱۳۸۳: ۳۶۴)

1. اصل ۴۴ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران

«این اصل نظام اقتصادی را در اختیار سه بخش دولتی، تعاونی و خصوصی قرار داده است.» اصل ۴۴ یکی از بحث برانگیزترین اصول قانون اساسی بوده است که هنگام تصویب آن نیز افراد بسیاری که در شورای خبرگان تصویب قانون اساسی بوده‌اند، ایراداتی بر آن وارد نموده‌اند و بالاخره این اصل در جلسه پنجاه و هفتم از جلسات شورای تصویب قانون اساسی در تاریخ ۹/۸/۱۳۵۸ به تصویب رسیده است. برخی اصل یاد شده را عامل رکود اقتصادی و بن بست سرمایه‌گذاری می‌دانند و عقیده دارند که انحصار بازرگانی خارجی و کلیه صنایع بزرگ و مادر در دست دولت آفات عظیمی به دنبال دارد و برای ایجاد نظام مناسب سرمایه‌گذاری و تحرک اقتصادی دولت باید از دخالت بیش از حد متعارف در بخش‌های مختلف اقتصادی بپرهیزد و زمینه را برای فعالیت بازرگانان و سرمایه گذاران فراهم آورد.» (امام، ۱۳۷۳: ۸۲)

در این مورد، اولویت را باید به سرمایه گذاران داخلی داد، زیرا تا زمانی که اتباع داخلی رغبت و تمایلی به سرمایه‌گذاری نشان ندهند، به طریق اولی اتباع خارجی گرایش و انگیزه‌ای برای سرمایه‌گذاری در کشور نخواهند یافت. (همان)

با دقت در این اصل روشن می‌شود که در واقع مالکیت در اصل ۴۵ قانون اساسی در اختیار حکومت اسلامی می‌باشد و کلیه تأسیسات و تجهیزات و دارایی‌ها و سرمایه‌گذاری‌هایی که در داخل و خارج کشور توسط وزارت نفت و شرکت‌های تابعه به عمل آمده یا خواهد آمد، متعلق به ملت ایران و در اختیار حکومت اسلامی خواهد بود.

در ادامه همین اصل تأکید شده که «اعمال حق حاکمیت و مالکیت نسبت به منابع و تأسیسات نفتی متعلق به حکومت اسلامی است که بر اساس مقررات و اختیارات مصرح در این قانون به عهده وزارت نفت می‌باشد که بر طبق اصول و برنامه های کلی کشور عمل نماید.» (همان)

از آنجا که اصل مذکور همه بخش‌های مهم را در اختیار و انحصار دولت قرار داده است و این امر با واقعیت‌های اقتصادی دنیای کنونی سازگاری ندارد، در سال ۱۳۸۳ رهبر انقلاب اسلامی طی نامه‌ای به رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام، ‌در مورد تدوین سیاست‌های کلی نظام پیرامون اصل ۴۴ قانون اساسی آوردند:

«دولت باید از فعالیت‌هایی که خارج از اصل ۴۴ قانون اساسی است، خارج شده و به هیچ وجه وارد فعالیت‌های اقتصادی خارج از این اصل نشود و همچنین مردم چه در شکل تعاونی، خصوصی و یا عمومی باید بتوانند در فعالیت‌هایی که دولت تاکنون فعال بوده و در صدر اصل ۴۴ ذکر شده با حفظ حاکمیت و نظارت دولت در تمام شرایط وارد شوند.»(روزنامه دنیای اقتصاد، ۱۳۸۳: ۳)

مجمع تشخیص مصلحت نظام نیز پس از این دستور، در بند اول سیاست‌های کلی نظام در اصل ۴۴ قانون اساسی، دولت را موظف نمود تا کلیه فعالیت‌های اقتصادی خود را در اموری که مشمول عناوین صدر اصل مذکور نیست، متوقف کند. متن این بند به شرح ذیل است:

«دولت موظف است هر گونه فعالیت‌های اقتصادی (شامل فعالیت‌های جدید، تداوم فعالیت‌های قبلی، سرمایه‌گذاری و بهره‌برداری از آن) را که مشمول عناوین صدر اصل۴۴ نباشند و نیز انجام آن بنا به تشخیص هیئت وزیران توسط بخش‌های خصوصی و تعاونی امکان پذیر باشد، حداکثر تا پایان برنامه پنج ساله چهارم (حداقل ۲۰ درصد کاهش فعالیت سالیانه) متوقف نماید. با توجه به مسئولیت نظام در حسن اداره کشور، در مواردی که تداوم یا شروع فعالیت، خارج از عناوین صدر اصل ۴۴ توسط دولت ضرورت داشته باشد، این امر بنا بر پیشنهاد هیئت وزیران و تصویب مجلس شورای اسلامی برای مدت معین بلامانع است. اداره و تولید محصولات صرفاً نظامی، انتظامی و اطلاعاتی نیروهای مسلح و امنیتی که جنبه محرمانه دارد، مشمول این حکم نیست.»(همان: ۴)

مطالعات برترتون^[۲۱] و واترز^[۲۲] (۱۹۸۵) نشان می‌دهد نوجوانانی که روابط گرم و صمیمانه ای با والدین خود دارند ، مفهوم خود عمیق تری داشته ، بیشتر به خود اعتماد می‌کنند و از سازگاری روانی بالاتری برخوردار بوده و با مشکلات در گیر می‌شوند و برای یافتن راه حل مناسب تلاش می‌کنند (به نقل از نگهبان سلامی ،۱۳۸۴).

آمرسدن^[۲۳] و گرینبرگ^[۲۴] (۱۹۸۷) از بررسی های متعدد خود نتیجه گرفتند که کیفیت دلبستگی به والدین با سلامت روانی نوجوان و شکل گیری هویت ، کنار آمدن با بحران های مختلف و رضایت از زندگی ارتباط معنادار دارد .

کرنز^[۲۵] و همکاران (۲۰۰۵) معتقدند که افراد ‌در اواسط کودکی هنوز به چهره های دلبستگی تکیه می‌کنند و از آن ها به عنوان منبع آرامش در موقع استرس و همچنین پایگاهی برای اکتشاف بهره می گیرند. مثلاً ممکن است در مواقع بیماری یا وقتی غمگین هستند در صدد جستجوی چهره دلبستگی برآیند. ‌بنابرین‏ اگر چه فراوانی و ضرورت رفتار دلبستگی با بالا رفتن سن کمتر دیده می شود،ولی پیوند دلبستگی از ابتدای نوجوانی به بعد پا بر جا می ماند.

معدود پژوهش‌هایی پیرامون رابطه بین سبک‌های هویت و سبک‌های دلبستگی با پیشرفت تحصیلی انجام گرفته است:

نتایج پژوهش حجازی، فارسی نژاد و عسگری (۱۳۸۶) نشان داد که سبک هویت مغشوش / اجتنابی بر پیشرفت تحصیلی اثر مستقیم و منفی دارد.

نتایج پژوهش رضایی (۱۳۸۵) با عنوان بررسی رابطه هویت فردی، الگوهای دلبستگی و ویژگی‌های شخصیتی با پیشرفت تحصیلی دانشجویان دانشگاه هنر اسلامی تبریز نشانگر وجود رابطه بین سبک‌های هویت و سبک‌های دلبستگی با پیشرفت تحصیلی است. رضایی در پژوهش خویش دریافت که بین هویت آشفته و پیشرفت تحصیلی دانشجویان رابطه منفی معنا دار وجود دارد اما سایر حالات هویت با پیشرفت تحصیلی رابطه معناداری ندارند. بین سبک دلبستگی نا ایمن دو سو گرا و پیشرفت تحصیلی دانشجویان رابطه منفی معنادار وجود دارد. اما بین سبک های دلبستگی ایمن و نا ایمن اجتنابی و پیشرفت تحصیلی رابطه معناداری مشاهده نگردید. سبک دلبستگی ایمن دانشجویان با هویت پیشرفت آنان رابطه مثبت معنادار و با هویت آشفته رابطه منفی معنی‌دار دارد و سبک دلبستگی نا ایمن دوسوگرا با هویت آشفته رابطه مثبت معنی دار و با هویت پیشرفت رابطه منفی معنادار دارد.

نتایج پژوهش‌های فوق الذکر در مجموع موید تاثیر سبک‌های دلبستگی و هویت بر سلامت روان و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان است. در پژوهش حاضر که به بررسی رابطه بین این دو متغیر با سلامت روان و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان پیش دانشگاهی اختصاص دارد سعی گردیده است که به دو سئوال زیر پاسخ داده شود: آیا سبک‌های دلبستگی و هویت با سلامت روان و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان پیش دانشگاهی رابطه دارند؟ آیا بین سبک‌های دلبستگی و سبک‌های هویت رابطه وجود دارد؟

ضرورت و اهمیت تحقیق

جنبه کاربردی:

درعصر حاضر، دوران نوجوانی به دلیل افزایش فاصله بین بلوغ زیستی و اقتصادی، طولانی شده است. پیشرفت سریع تکنولوژی ، پیدایش رشته‌های متعدد تحصیلی و تخصص های جدید و گسترش ارتباطات ، امکانات و گزینه های فراوانی در اختیار نوجوان می‌گذارد و او را دائماً با محرک ها و نقش های متناقض و انواع مختلف رفتار وارزش آشنا می‌کند و در نتیجه هویت نامشخص و متغیری را برای او می آفریند. جامعه ایران به سبب شرایط گذار از سنت به تجدد و در نتیجه تنزل و فروپاشی هنجارهای سنتی ، دریک وضعیت نامتعادل به سر می‌برد که نوجوان ایرانی را با تضاد ، بحران و تعارض مواجه ساخته است. از سویی دیگرعدم شناخت و نا آگاهی برخی از دست اندر کاران جامعه و مربیان تربیتی از تغیرات و نیازهای این دوره زندگی بر این بحران دامن می زند. تضادهای ایجاد شده نه تنها به اغتشاش در هویت نوجوان می‌ انجامد بلکه سلامت روانی وی را نیز به مخاطره می افکند. نوجوانی که از سلامت روانی کافی برخوردار نیست نمی تواند با چالش های ناشی از ایفای نقش های اجتماعی کنار آمده و خود را با هنجارهای اجتماعی تطبیق دهد. لذا ، بحران جوانی ، در جامعه ایران به شکل مضاعفی قابل لمس و پرداختن به آن امری ضروری است. شناخت هر چه بهتر این مرحله مهم از تحول می‌تواند منجر به ارائه راهکارهای مؤثر به متولیان آموزشی و تربیتی و دست اندرکاران سیاست های اجتماعی و فرهنگی شود تا با سرمایه گذاریهای لازم و برنامه ریزی های اصولی ، نوجوان را درکسب هویتی منسجم و سالم یاری دهند.

در دوره نوجوانی ، نوجوان ابتدا باید با تغییرات بدنی سازگار شود و آن گاه ناگزیر است که با مجموعه ای از نظام ارزشی برخورد کند و سپس رفتار متناسب با اجتماع داشته باشد. به نظر می‌رسد که الگوی دلبستگی اولیه ، با نحوه کنار آمدن فرد با تجربه های این دوره مرتبط باشد.

اینسورث پیشنهاد ‌کرده‌است که سبک های دلبستگی کودک_ والدین ممکن است کاربردهای طولانی مدت معناداری بر روابط شخصی بعدی ، ادراک خود ، شکل گیری هویت و حتی آسیب شناسی روانی داشته باشد ، لذا، این مهم باید همواره مدنظر پدران و مادران قرار گیرد تا با ایجاد روابط صمیمانه با فرزند خود شرایط لازم برای رشد متناسب وی فراهم آید.

پژوهش در این زمینه به شناخت بهتر این مرحله از تحول و در نتیجه ارائه راهکارهای مناسب به والدین در ایجاد روابط صمیمانه با فرزندان و مهیا نمودن شرایط لازم برای رشد آن ها باشد.

جنبه نظری:

تحقیق در این زمینه می‌تواند اطلاعات بیشتری درباره شیوه دلبستگی و پیامد های آن و همچنین سبک های هویت فراهم کند.

همچنین مقایسه نتایج این پژوهش با نتایج پژوهش های انجام شده ، می‌تواند نقش عامل فرهنگ رادرسبک دلبستگی و سبک هویت مشخص نماید.

اهداف تحقیق

در پژوهش حاضر اهداف زیر مد نظر است:

– بررسی رابطه بین سبک های دلبستگی و سلامت روان و پیشرفت تحصیلی

– بررسی رابطه بین سبک های هویت و میزان تعهد هویت و سلامت روان و پیشرفت تحصیلی

– بررسی رابطه بین سبک های هویت و سبک های دلبستگی

– پیش‌بینی سلامت روان و پیشرفت تحصیلی بر اساس سبک های دلبستگی

– پیش‌بینی سلامت روان و پیشرفت تحصیلی بر اساس سبک های هویت و میزان تعهد هویت

فرضیه های تحقیق

• • بین سبک های هویت و سلامت روان دانش آموزان رابطه وجود دارد.

• • بین سبک های هویت و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان رابطه وجود دارد .

• • بین سبک های دلبستگی و سلامت روان دانش آموزان رابطه وجود دارد .

• • بین سبک های دلبستگی و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان رابطه وجود دارد.

• بین سبک های هویت و سبک های دلبستگی دانش آموزان رابطه وجود دارد.

متغیرهای تحقیق

متغیر پیش بین: سبک دلبستگی _ سبک هویت

متغیر ملاک : سلامت روان _ پیشرفت تحصیلی

متغیر کنترل : جنس

تعاریف مفهومی و عملیاتی متغیرهای پژوهش

تعریف نظری سبک دلبستگی :

دلبستگی در لغت به حالت و کیفیت دلبسته ، محبت ، علاقه و عشق گفته می شود (معین ، ۱۳۷۵).

بالبی از دلبستگی به عنوان “پیوند عاطفی”^[۲۶] بین کودک در حال رشد و مادر که مسئولیت اساسی را در مراقبت وی بر عهده دارد ،یاد می‌کند. طبق نظر بالبی دلبستگی زمانی به وجود می‌آید که رابطه گرم ، صمیمانه و پایا بین کودک و مادر که برای هر دو رضایت بخش و مایه خوشی است وجود داشته باشد (بالبی ، ۱۹۶۹).