عوامل تاثیرگذار بر انتخاب سؤالات بعدی و شیوه نمره‌دهی

در CAT، انتخاب سؤال بهینه بر این اساس است که، علاوه بر این‌که کارایی آزمون را به حداکثر می‌رساند، آزمونی با طول کوتاه و در عین حال آگاهی‌دهنده به هر آزمودنی ارائه شود. در حالی که، سنجش انطباقی با انتخاب متوالی سؤالاتی که اندازه‌گیری بهینه‌ای در هر سطح توانایی برآورد شده‌ آزمودنی ایجاد می‌کنند، به کارایی می‌رسد، در برنامه های سنجش انطباقی عملیاتی، به طور نوعی در انتخاب سؤال باید به عوامل دیگری هم توجه کرد. به طور کلی، سؤالات با توجه به حداقل سه هدف اغلب متضاد انتخاب می‌شوند: (۱). کارایی آزمون را از طریق اندازه‌گیری سریع و دقیق توانایی آزمودنی افزایش دهد؛ (۲). این اطمینان را ایجاد کند که آزمون از لحاظ محتوایی تعادل مناسبی دارد؛ (۳). از امنیت خزانه‌ی سؤال، از طریق کنترل نرخی که سؤالات بهینه اجرا می‌شوند، محافظت کند(پارشال، اسپری، کالن و دیوی، ۲۰۰۲؛ پارشال، دیوی و نرینگ، ۱۹۹۸). در این قسمت تنها هدف اول مورد بررسی قرار می‌گیرد، و دو هدف دیگر، به عنوان مؤلفه‌‌های دیگر CAT در قسمت‌های مجزایی بررسی می‌شود.

شیوه های انتخاب سؤال به منظور افزایش کارایی آزمون و نمره دهی آزمون

در CAT ، سؤالات جدید به طور انطباقی با توجه به برآورد موقت سطح توانایی آزمودنی، ‌بر اساس پاسخ به سؤالات که قبلاً اجرا شده، انتخاب می‌شوند (دیوی، پارشال، ۱۹۹۵). سؤالات برای افزایش کارایی آزمون از طریق سه رویکرد متفاوت انتخاب می‌شوند درحال حاضر، سه روشی که به طور ‌وسیع‌تری برای انتخاب سؤال در سنجش انطباقی به کار‌می‌رود عبارتند از بیشینه آگاهی^[۱۱۱] (MI) (براون^[۱۱۲] و ویس^[۱۱۳]، ۱۹۷۷) و بیشینه‌ی دقت پسین^[۱۱۴] (MPP) (اوون، ۱۹۷۵) و آگاهی وزن‌دار^[۱۱۵] (WI) (پارشال، اسپری، کالن و دیوی، ۲۰۰۲).

۱). شیوه بیشینه‌ی آگاهی انتخاب سؤال

آگاهی سؤال یا آگاهی فیشر معیار متداولی است که از طریق آن سهمی که هر سؤال، سطح توانایی آزمودنی را اندازه‌گیری می‌کند را مشخص می‌کند. به دلیل این‌که، آگاهی سؤال رابطه‌ معکوسی با واریانس برآورد توانایی دارد، هدف اغلب شیوه های انتخاب سؤال این است که تا جایی که امکان دارد میزان آگاهی بیشتری جمع‌ آوری کنند. در مدل سه پارامتری لوجستیک، مقدار آگاهی هر سؤال در هر سطح توانایی بیشتر به پارامتر a سؤال بستگی دارد. تحت ساده‌ترین شیوه های انتخاب سؤال CAT، سؤالی که بیشترین میزان آگاهی را در برآورد توانایی دارد، برای اجرا انتخاب می‌شود (براون و وایس، ۱۹۷۷). از همین‌رو روش بیشینه‌ی اطلاعات (MI)، سؤالی را انتخاب می‌کند که مقدار آگاهی فیشر را در برآورد توانایی جدید آزمودنی بیشینه کند. فرض کنید ، تابع پاسخ سؤال را برای سؤال نشان می‌دهد و می‌باشد. ‌بنابرین‏، برای سؤالی که به صورت دوارزشی نمره داده شده‌ است، آگاهی فیشر بر اساس معادله‌ی (۲-۱) عبارت است از (لرد، ۱۹۸۰):

(۲-۱)

؛ احتمال پاسخ درست با معین می‌باشد.

؛ احتمال پاسخ نادرست با معین می‌باشد.

با جایگزین کردن مشخصات مدل معادله‌ی (۲-۱)، برای مدل سه پارامتری لوجستیک دو ارزشی، معادله به صورت معادله‌ی (۲-۲) ساده می‌شود (همبلتون، سوامیناتان و راجرز^[۱۱۶]، ۱۹۹۱؛ لرد، ۱۹۸۰):

(۲-۲)

در معادله‌ی (۲-۲)، ، ، و ؛ پارامتر ضریب تشخیص سؤال می‌باشد، ؛ پارامتر سطح دشواری سؤال می‌باشد و ؛ پارامتر حدس سؤال ( یعنی احتمال اینکه آزمودنی با خیلی پایین به سؤال پاسخ صحیحی بدهد)، می‌باشد. معادله‌ی (۲-۲) نشان می‌دهد چنانچه به نزدیک شود و نیز افزایش یابد و به صفر نزدیک شود، آگاهی سؤال افزایش می‌یابد (هملتون و همکاران، ۱۹۹۱).

انتخاب آزاد (نامقید^[۱۱۷]) روش MI ، سؤال را انتخاب می‌کند که آگاهی فیشر را در بیشینه کند. و موقت برای آزمودنی بعد از n سؤال برآورد می‌شوند. زمانی که سؤالاتی که در CAT قرار می‌گیرد با بهره گرفتن از روش MI انتخاب شوند، دقت به ازای هر سؤالی که اجرا می‌شود، افزایش می‌یابد (هملتون و همکاران، ۱۹۹۱). انتخاب سؤال به روش بیشینه‌ی آگاهی از لحاظ محاسباتی بسیار سرراست است، زیرا عملیات محاسبه توابع آگاهی می‌تواند قبل از این‌که هر یک از آزمودن‌ها آزمون دهند، محاسبه شود. نتایج آگاهی‌های محاسبه شده در خانه های جدول بر اساس میزان آگاهی‌شان مرتب می‌شوند (پارشال، اسپری، کالن و دیوی، ۲۰۰۲). در عمل، اغلب انتخاب سؤال به روش MI بر روی جدول آگاهی که قبلاً محاسبه شده‌ استوار است، که در آن جدول سؤالات بر اساس آگاهی که در هر تعداد از مقادیر فراهم می‌کند، منظم می‌شوند. انتخاب سؤال برای همه‌ هایی که در حدود فواصل مقدار جدول‌بندی شده قرار دارند، یکسان است. به جای محاسبه میزان آگاهی فیشر برای هر یک از سؤالات خزانه‌ی سؤال در مقدار برآورد جدید ، در هر زمانی که سؤال بعدی باید انتخاب شود، لازم است که تنها یک مرتبه برای هر سؤال در هر نقطه جدول‌بندی شده محاسبه شود. روش انتخاب سؤالی که بر جدول آگاهی مبتنی است تقریباً اطلاعات کمتری ایحاد می‌کند، امّا از لحاظ محاسباتی نسبت به روش MI دشواری کمتری دارد. این شیوه های انتخاب سؤال آماری، بر ملاحظات عملی از قبیل نرخ مواجهه سؤال اثر می‌گذارند (گو و ریکیسی، ۲۰۰۷). البته، متاسفانه، خطای برآورد اغلب به انتخاب سؤالات از ستونی منجر می‌شوند که مقدار توانایی واقعی را پوشش نمی‌دهد. این قضیه، مخصوصاً زمانی واقعیت پیدا می‌کند که تعداد کمی سؤال اجرا می‌شود. و زمانی‌که سؤالات ضرایب تشخیص بالایی دارند که باعث می‌شود به بالای جدول آگاهی نزدیک شوند، وخیم‌تر می‌شود. چون این سؤالات بیشتر مورد توجه قرار می‌گیرند. اغلب این سؤالات دامنه محدودی از توانایی را تشخیص می‌دهند و بقیه دامنه توانایی را ضعیف تشخیص می‌دهند. ‌بنابرین‏، سؤالاتی که به خوبی برآورد موقت توانایی را اندازه‌گیری می‌کنند، ممکن است به طور ضعیفی مقدار واقعی توانایی را اندازه‌گیری کنند (پارشال، اسپری، کالن و دیوی، ۲۰۰۲). ‌بنابرین‏ توصیه می‌شود، زمانی که این شیوه انتخاب سؤال در الگوریتم CAT به کار می‌رود، از روش‌های مناسب کنترل مواجهه استفاده شود (گو و ریکیسی، ۲۰۰۷).

۲). شیوه انتخاب سؤال به روش بیشینه‌ی دقت پسین

در شیوه انتخاب سؤال بیشینه‌ی پسین (MPP)، سؤالی انتخاب می‌شود که بیشترین کاهش را در واریانس توزیع پسین توانایی ایجاد کند. این روش به منظور تشخیص برآوردهای موقتی توانایی که دارای خطا هستند، ایجاد شده است. ‌بنابرین‏، سؤالات ‌بر اساس توزیع کامل پسین توانایی به جای یک نقطه برآورد، انتخاب می‌شوند. ممکن است که سؤالی که انتخاب می‌شود در آن سطح توانایی یا سطوح دیگر توانایی، بیشترین آگاهی را نداشته باشد. درعوض، سؤال انتخاب شده، سؤال متعادلی است که در طول سطح چگالی توزیع پسین، اندازه‌گیری مناسبی انجام می‌دهد. این رویکرد ماهیت محافظه‌کارانه‌ای دارد و اغلب نتایج خوبی ایجاد می‌کند. با این وجود، رویکرد MPP نمی‌تواند بر اساس جدول آگاهی عمل کند و ‌بنابرین‏، از لجاظ محاسباتی سخت‌تر از رویکرد MI می‌باشد. در این شیوه، به طور مداوم سؤالات ارائه نشده کل بانک سؤال جستجو می‌شود تا سؤالی که حداکثر کاهش را در واریانس پسین ایجاد می‌کند، پیدا شود. این فرایند برای خزانه‌های سؤالی که نسبتاً بزرگ هستند، بی‌نهایت زمان‌بر می‌باشد (پارشال، اسپری، کالن و دیوی، ۲۰۰۲).

۳). شیوه انتخاب سؤال به روش آگاهی وزن‌دار

۱۶٫Roy L.Simerly ,Mingfang 1.(2000).Environmental Dynamism.Capital Structure And Performance :A Theoretical Integration And An Empirical Test.Strategic Mangment Journal .Vol:21.PP:31-49.

۱۷٫Scott Richard Sloan M.Soliman and 1.Tuna.(2005).Aecrual reliability .earninigs persistence and stock return Journal of Accounting Research Vol 39.PP 437-485.

۱۸٫Teoch SH.1 Welech & t.J.Wong(1998).Earninigs management and the long run market performance of initial public offering .The Journal of finance(6).

۱۹٫Tucker ,Jennifer.Zarowin, pau.(2006) .Doese Income Smoothing Improve Earning Informativeness.TheAccounting Review Vol:81.PP:251-270.

Abstract

This study investigates the impact of environmental uncertainty on the relationship between income smoothing and current return. Sample included 74 firms of firms listed on Tehran Stock Exchange at year1385 to year 1391. Using Tucker and Zarowin models to the examine relation between return and income smoothing with entering environmental uncertainty .the results showed;

۱ there is not relations between environmental uncertainty and stock return and environmental uncertainty.

۲ earning persistence in firms with income smoothing is not higer in the conditions of environmental uncertainty.

Keywords: income smoothing, earning persistence, environmental uncertainty

البرزدارو
محورسازان
مس باهنر
معدنی املاح ایران
مگسال
مواد داروپخش
مهرام
نفت بهران
جام دارو
دارو امین
پتروشیمی خارک
پتروشیمی شازند
پگاه اصفهان
تامین ماسه
تراکتورسازی
تولی پرس
قند نقش جهان
کارخانه‌ها داروپخش
دارو رازک
دارو داملران رازک
سینادارو
دارو فارابی
شهاب
کاغذ سازی کاوه
نیرو محرکه
ورزیران
گروه بهمن
لاستیک سهند

لامپ پارس شهاب
لبنیات پاک
لنت ترمز
فنرسازی زر
ایران خودرو
پتروشیمی آبادان
صنعتی سپاهان
صنعتی بوتان
صنعتی بارز
صنایع شیمیایی ایران
شیمیایی سینا
شیشه و گاز
ایران خودرو دیزل
پتروشیمی اصفهان
سیمان شاهرود
سیمان شمال
سیمان صوفیان
سیمان قائن
سیمان کرمان
سیمان مازندران
ایران دارو
پارس سوئیچ
سرماآفرین
سیمان ارومیه
سیمان اصفهان
سیمان تهران
داروسازی کوثر
دارو لقمان
پارس دارو
سایپا آذین
سایپا
سالمین
زامیاد
رینگ سازی مشهد
دارو زهراوی
دارو جابرابن حیان
پارس خودرو
دارو اکسیر
دارو اسوه
دارو ابوریحان
داده پردازی ایران
خاک چینی ایران
چینی ایران
چرخشگر
تهران دارو
نوش مازندران

1. 1. – عارف منش ، ۱۳۸۵٫ ↑

1. 1. ۲٫ Income smoothing ↑

1. 1. ۳٫ Ronen and Sadan ↑

1. 1. ۴٫ Hepworth۵٫Gordon ↑

1. 1. . Copland ↑

1. 1. . Stolowy and Berton ↑

1. 1. . Beidleman ↑

1. 1. . Givoly and Ronen ↑

1. 1. . Signaling ↑

1. 1. . Moses ↑

1. 1. . Bartov ↑

1. 1. . Ashari et.all ↑

1. 1. . Zarowin ↑

1. 1. ۲٫Eckle ↑

1. 1. . Natural smoothing ↑

1. 1. . Intentional smoothing ↑

1. 1. . Designed smoothing ↑

1. 1. . Real smoothing ↑

1. 1. . Transactional smoothing or Economic smoothing ↑

1. 1. . Artificial smoothing ↑

1. 1. . Accounting smoothing ↑

1. 1. ۱٫Horwitz ↑

1. 1. . lambert ↑

1. 1. . Moham Goel and Thakor ↑

1. 1. Improving share Holders Wllfare ↑

1. 1. Fackiktating the Predivtability of Incom ↑

1. 1. Enabancing the Manger Welfare ↑

1. 1. این تئوری در سال ۱۹۹۵ توسط فادنبرگ و تیرول ارائه شده و بر مبنای این تئوری انگیزه اصلی هموارسازی سود توسط مدیریت ،عامل امنیت شغلی مدیران است ↑

1. 1. Evevts Occurrence and/or Recognition ↑

1. 1. Allocation Over Time ↑

1. 1. Claddification ↑

1. 1. Changes in Accounting Policies ↑

1. 1. Pen sion Costs ↑

1. 1. Dividend Income ↑

1. 1. Extra Ordinary Item ↑

1. 1. Inestment Tax credit ↑

1. 1. Depreciatioin And Fixed Charges ↑

1. 1. Discretionary Accounting Decisions ↑

1. 1. Accountirg classi Fication ↑

1. 1. Reserves and Providions ↑

1. 1. persistence of earning ↑

1. 1. Sakte Uncertainity ↑

1. 1. Effect Uncertainity ↑

1. 1. Uncertaint Response ↑

1. 1. Coefficient of variation ↑

بدیهی است که عامل اصلی در انجام این مبادلات و انتقال وجوه از یک گروه به گروه دیگر قیمت سهام می‌باشد. صدها شرکت با انتشار سهام برای اولین بار وارد بازار سرمایه می‌شوند. معمولاً این شرکت‌ها آن‌قدر سریع رشد می‌کنند که منابع رایج وجوه (مانند وام‌های بانکی سود انباشته و سرمایه مالکان) اغلب برای تأمین مالی توسعه‌شان،‌کافی نیست. ازآنجاکه تأمین مالی یک مرحله بسیار مهم در رشد شرکت‌ها به شمار می‌آید برای آن‌ ها مهم است که قیمت سهامشان ارزش واقعی دارایی‌ها و فرصت‌های رشدشان را نشان دهند. به‌ویژه اگر سهام شرکت خیلی ارزان فروخته شود آن‌ ها سرمایه کمتری ازآنچه انتظار دارند به دست می‌آورند (ثقفی،۱۳۸۲).

ازآنجایی‌که سرمایه‌گذاران و تحلیل گران مالی از سود به عنوان یکی از معیارهای اصلی برای ارزیابی شرکت‌ها استفاده می‌کنند، آن‌ ها تمایل ‌به اندازه‌گیری میزان سودآوری آتی دارند تا نسبت به نگه‌داری یا فروش سهام خود تصمیم‌گیری کنند. با توجه به اهمیت سود، ارزش دفتری هر سهم و سود تقسیمی هر سهم و ارزش دفتری آن، در این فصل سعی می‌شود با تعریف بازارهای مالی و سود هر سهم، سود تقسیمی هر سهم و ارزش دفتری آن به تشریح مبانی نظری مطرح‌شده درباره سود سهام و قیمت آن‌ ها در این‌گونه بازارها پرداخته و به بررسی فرضیه‌ها و تئوری‌های مطرح‌شده درباره آن‌ ها پرداخته شود. در پایان این فصل نیز پیشینه تحقیق‌های داخلی و خارجی انجام‌شده ‌در زمینهٔ متغیرهای فوق‌الذکر مطرح‌شده و مطالعات مهم انجام‌شده در این زمینه مرور خواهد شد.

بازار مالی

بازار مالی بازار رسمی و سازمان‌یافته‌ای است که در آن انتقال وجوه از افراد و واحدهایی که با مازاد منابع مالی مواجه هستند به افراد و واحدهای متقاضی وجوه (منابع) صورت می‌گیرد. بدیهی است که در این بازارها اکثریت وام‌دهندگان را خانوارها و اکثریت متقاضیان وجوه را بنگاه‌های اقتصادی و دولت تشکیل می‌دهند (راعی و تلنگی،۱۳۸۷، ص ۶).

بازار مالی، امکانات لازم را برای انتقال پس‌انداز از اشخاص حقیقی و حقوقی به سایر اشخاصی که فرصت‌های سرمایه‌گذاری مولد در ‌اختیار دارند و نیازمند منابع مالی هستند، فراهم می‌کند. انتقال وجوه مذبور تقریباً در کلیۀ موارد به ایجاد دارایی مالی منتج می‌شود که در واقع ادعایی است نسبت به درآمدهای آتی دارایی‌های شخصی (حقوقی) که اوراق بهادار را صادر و منتشر ‌کرده‌است.

کارکردهای اقتصادی بازار مالی

کارکردهای اقتصادی بازار مالی عبارت‌اند از:

1. کمک به فرایند تشکیل سرمایه

وجود بازارهای مالی سبب تشویق مردم به سرمایه‌گذاری می‌گردد. بدین ترتیب که شرکت‌ها برای تهیه سرمایه موردنیاز می‌توانند اوراق بهادار منتشر ساخته و آن را در بازار سرمایه به فروش برسانند. این اقدام باعث می‌شود که دو نوع سرمایه‌گذاری صورت گیرد. در ابتدا شرکت با خرید زمین و ماشین‌آلات و ساختمان نوعی سرمایه‌گذاری واقعی می‌کند و این کار باعث توسعه و رشد کشور و شرکت خواهد شد، سپس مردم با خرید اوراق بهادار (که به وسیله شرکت‌ها منتشر می‌شود) اقدام به سرمایه‌گذاری مالی می‌کنند.

بدین نحو افزایش سرمایه و توسعه شرکت‌های تولیدی صورت خواهد گرفت. تحقیقات نشان می‌دهد که شرکت‌ها در کشورهایی که بازار سرمایه توسعه‌یافته‌تری دارند، وجوه نقد موردنیاز خود را آسان‌تر و ارزان‌تر تأمین می‌کنند.

1. تعیین قیمت دارایی‌های مالی

کارکرد دوم بازار مالی، تعیین قیمت عادلانه برای دارایی‌های مالی می‌باشد. اگر شرایط رقابت کامل بر بازار مالی حکم‌فرما باشد، روابط متقابل خریدار و فروشنده در بازار مالی قیمت دارایی را مشخص می‌کند و به عبارت دیگر بازده مورد انتظار دارایی مالی را تعیین می‌کند. بدین ترتیب قیمت دارایی مالی در بازار، متناسب با ریسک و بازدهی آن‌ ها تعیین گشته و روند امور به سوی قیمت عادلانه پیش می‌رود. انگیزه بنگاه برای به دست آوردن وجوه، به بازده مورد انتظاری که سرمایه‌گذار طلب می‌کند بستگی دارد. این ویژگی بازار مالی نشان می‌دهد که در هر اقتصاد، ریسک و بازده چگونه میان دارایی‌های مالی مختلف تقسیم می‌شود که فرایند قیمت یابی نامیده می‌شود (فیوزی و دیگران،۱۳۷۶، ص ۱۲۶).

طبقه‌بندی بازارهای مالی

بازارهای مالی برحسب حق مالی، سررسید حق مالی، مرحله انتشار، واگذاری فوری و آتی، ساختار سازمانی خارجی و داخلی طبقه‌بندی می‌گردد. بازار مالی برحسب سررسید حق مالی به دو نوع بازار پول و بازار سرمایه تقسیم می‌شود.

بازار پول^[۱]

بازار پول، بازاری برای ابزار بدهی کوتاه‌مدت می‌باشد. در بازار پول، مازاد نقدینگی افراد و واحدهای اقتصادی، از طریق پس‌انداز یا سپرده‌های بانکی، در اختیار واحدهای اقتصادی قرار می‌گیرد. در بازار پول، از عرضه و تقاضای پول، نرخ بهره تعیین می‌شود (راعی، ۱۳۸۳).

بازار سرمایه^[۲]

بازار سرمایه، بازاری برای دارایی‌هایی با سررسید بیش از یک سال (ابزار مالی بلندمدت) محسوب می‌گردد. از طریق انتشار اوراق بهادار توسط واحدهای متقاضی سرمایه که دارای فرصت‌های سرمایه‌گذاری مناسب‌تر و نیازمند به تأمین مالی بلندمدت می‌باشند، پس‌اندازهای افراد به سرمایه‌گذاری تبدیل می‌گردد. در بازار سرمایه عرضه و تقاضای سرمایه، نرخ بازدهی سرمایه را مشخص می‌کند. بازار سرمایه، بازاری است که ارتباط تنگاتنگی با پس‌انداز و سرمایه‌گذاری دارد و به‌مثابه یک واسطه مالی، پس‌انداز واحدهای اقتصادی دارای مازاد را به واحدهای دارای کسری، برای سرمایه‌گذاری انتقال می‌دهد. به عبارت دیگر بازار سرمایه، نقش هدایت و تخصیص منابع اقتصادی را به عهده دارد. در این بازار نیازهای بلندمدت (معمولاً بیش از یک سال) تأمین می‌شود. غالباً این‌گونه وجوه به سرمایه تبدیل می‌شود و با یک ریسک همراه است. از مهم‌ترین ابزارهای بازار سرمایه، در بازارهای مالی پیشرفته، می‌توان به انواع اوراق قرضه، معاملات تاخت و اختیارات معامله اشاره کرد (راعی، ۱۳۸۳، ص ۴۵).

سهام شرکت‌ها

اوراق بهادار

اوراق بهادار اوراقی که نماینده شرکت در مؤسسه یا قرضه طویل‌المدتی بوده و قابل معامله می‌باشند. این اوراق که اغلب در بورس معامله می‌شوند، اوراق بورس نیز نامیده می‌شوند. اوراق بهادار به طور اعم شامل اسکناس و کلیه اسناد تجاری می‌باشند، ولی امروزه به طور اخص منظور از اوراق بهادار سهام و برگه‌های قرضه می‌باشد که اغلب در بورس مورد معامله قرارگرفته و ‌به این طریق اسکناس که در اغلب کشورها جانشین پول رایج است و برات و سفته که عمر آن‌ ها کم است و همچنین منافع سهام و برگه‌های قرضه و حقوقی که بابت پذیرش و غیره به آن‌ ها تعلق می‌گیرد، جزء اوراق بهادار نمی‌باشند. مبنی بر (بند ۲ ماده یک) قانون تأسیس اوراق بهادار مصوب ۱۳۴۵، اوراق بهادار عبارت است از سهام شرکت‌های سهامی و اوراق قرضه صادرشده از سوی شرکت‌ها و شهرداری‌ها و مؤسسات وابسته به دولت و خزانه‌داری کل که قابل معامله و نقل‌وانتقال باشد.

سهام عادی

یکی از عوارض استفاده بدون برنامه از رایانه‌ این است که بعلت اینکه معمولاً باید کودک نگاه دقیق برتصاویری داشته باشد که دارای حرکات سریع توأم با پرش نور است، در بچه هایی که دارای زمینه صرع هستند، می‌تواند منجر به حملات تشنجی شود.

کم خوابی

با توجه به اینکه کار با رایانه به علت جاذبه زیاد منجر به کم خوابی یا تأخیر زیاد در خواب شبانه کاربر می‌شود.

اضطراب

کار با رایانه به علت نیازمند بودن به دقت فراوان و یا عوامل دیگر، در صورت طولانی بودن معمولاً منجر به اضطراب، تنش عصبی و تحریک پذیری می‌شود. این پیامدها می‌توانند خود سرمنشاء ناهنجاری‌های دیگری شود، به عنوان مثال در بچه هایی که زمینه تیک‌های عصبی دارند، استفاده طولانی، معمولاً منجر به تشدید عارضه تیک در آن ها می‌شود.

ساختار بدن

کار مداوم با رایانه‌ علاوه بر عوارض عصبی، به طور غیرمستقیم بر ساختار کل بدن هم تاثیر می‌گذارد. استفاده طولانی از رایانه به جهت وضعیت معمولاً نامناسب نشستن ، زمینه را برای بروز آرتروز کمر و گردن در سنین بالاتر فراهم می‌کند.

البته مدت زمان استفاده از رایانه در افراد مختلف با استعداد به بیماری‌های زمینه‌ای گوناگون و در سنین مختلف و همچنین نوع کاربری، متفاوت است و نمی‌توان یک قانون کلی برای همه افراد در نظر گرفت اما بهتر است از خود کودک خواست که با اندکی احساس خستگی در مثلاً عضلات اطراف چشم از ادامه بازی و استفاده از رایانه خودداری کند.

تردیدی نیست که بازی های کامپیوتری اگر به طور افراطی استفاده شوند، تاثیرگذاری منفی بر روح و روان وجسم افراد و بخصوص کودکان و نوجوانان و همچنین بدآموزی هایی دارند، اما علی‌رغم موارد منفی فوق، در بعضی اوقات و از سایر جنبه ها نیز می‌توانند بسیار مفید واقع شده و تا حدودی مانند استادانی با تجربه و کار آزموده برای آموزش مهارت های زندگی باشند. بخصوص بازی هایی که دسته جمعی بوده یا اینکه ماجراجویانه و حادثه ای، فکری باشند.

در ادامه به طور خلاصه به برخی از مهارت هایی که می توان از بسیاری از بازی های کامپیوتری آموخت، اشاره می‌شود.

» هماهنگی چشم و دست : هماهنگی بین چشم ها و اعضای بدن، یکی از مهارت هایی است که همزمان با دیدن صفحه نمایش و فرمان مغز، به دست ها و انگشتان صورت می پذیرد و نکته قابل تأمل این است که این کار در بازی های کامپیوتری در حداقل زمان و حداکثر سرعت باید انجام پذیرد. همچنین این مهارت ‌به این صورت به ما کمک می کند که مثلا همزمان با اینکه شما یک وسیله موسیقی مانند گیتار را می نوازید، بتوانید نت مخصوص به آن را نیز بخوانید و با دیدن آن نت، دستان و انگشتان خود را بر روی سیم ها به حرکت در آورید و مثال دیگر اینکه همزمان با اینکه شما رانندگی می کنید، پیچ رادیو را چرخانده و یا اینکه کار دیگری انجام دهید. در کل هنر هماهنگی چشم ها و دست ها، یکی از مهارت هایی است که بیشترین اثر آن را در ورزش های شرقی مانند جودو نیز شاهد آن هستیم.

» مهارت های اقتصادی: بعضی بازی ها به گونه ای طراحی شده اند که کاربر را مجبور می‌سازند لحظه به لحظه، نسبت به جمع‌ آوری پول و یا همان ذخیره مالی و مدیریت آن، جهت صرف در مراحل دیگر تواناتر شده و یاد بگیرد که چطور با یک سکه اضافه تر می توان مدیریت اقتصادی بهتری داشت و همچنین این نوع بازی ها، چگونگی صرفه جویی و اهمیت آن را به کاربر آموزش می‌دهند. این می‌تواند نوعی بازتاب در زندگی واقعی داشته و سبب افزایش تجربه و مهارت در کارهای اقتصادی گردد.

» توانایی‌های فیزیکی و مهارت های فنی مهندسی: بسیاری از بازی ها، همان قوانین فیزیکی را که در زندگی واقعی استوار و حکمفرما است، در بر دارند و می‌توانند بر چنین مهارت ها و دانش هایی بیفزایند. مثلا: تاثیر شدت وزش باد در تیراندازی و یا زاویه ای که برای پرتاب نارنجک به آن طرف دیوار، باید اندازه گیری شود و یا پرش از یک چاله بزرگ که نیاز به عقب نشینی به اندازه کافی دارد.

همچنین در این مورد می توان به افزایش توانایی حل مسائل پیچیده مانند درست کردن پازل هایی سخت در بازی‌ای مانند Syberia و یا پیدا کردن تصویری خاص در میان قاب های روی دیوار و در کل دقیق تر شدن دید و ریز شدن بر روی مسائل زندگی، خود یکی از توانایی هایی است که اکثرا در بازی ها یافت می شود.

» افزایش قدرت و سرعت تایپ و نوشتن: تایپ کردن یک از مهارت هایی است که امروزه بسیار مورد نیاز است. از جمله مزایای یک تایپیست خوب بودن این است که می‌توانیم به سرعت ایمیل های خود را نوشته و یا اینکه در کوتاه ترین زمان ممکن، پایان نامه دانشگاهی خود را، خود تایپ کنیم. ضمن اینکه در بسیاری از بازی ها، استفاده سریع و آنی از کلیدهای صفحه کلید و همچنین گفتگوی (chat) همزمان بین کاربر و کامپیوتر در بعضی بازی ها، باعث افزایش این مهارت کلید و اساسی در دنیای کامپیوتر، خواهد شد.

در واقع نکته مهم این است که پس از مدتی، جای هر کلید در ذهن ثبت شده و همین باعث ارتقای مهارت تایپ و کلیدیابی در صفحه کلید می‌گردد.

» کارهای گروهی و مدیریت و رهبری : علی‌رغم اینکه گفته می شود بازی های کامپیوتری برخلاف حس اجتماعی شدن و در اجتماع بودن هستند، ما اغلب در بازی های استراتژیک می آموزیم که چگونه با همراهان خود همکاری کرده و یا اینکه یک اجتماع یا یک شهر و یا یک تمدن را اداره کنیم. در این نوع بازی ها می آموزیم که وقتی یک نقش و وظیفه ای به ما داده می شود، باید آن نقش را به بهترین نحو انجام داده و هیچ کم و کاستی نگذاریم و تا آن را به پایان نرسانیم، نمی توان به مرحله بعد راه یافت و با تبعات انجام وظیفه ناقص روبرو می‌شویم.

همچنین می آموزیم که چگونه مراقب جان و وسایل همراهان خود باشیم در صورتی که آن ها زخمی شده و یا مهمات ندارند، از مهمات و توانایی خود به آن ها ببخشیم، که در زندگی واقعی نیز دقیقا همینطور باید عمل کرد. همچنین در بازی هایی که رهبری و مدیریت وظیفه ماست، یاد می گیریم که چگونه به زیردستان خود، راه های موفقیت را بیاموزیم و وظایف آن ها را تنظیم کنیم. همچنین در صورتی که اشتباهی از آن ها سر می زند، راه های انجام بهتر آن را به آن ها گوشزد کنیم.

مقدمه

۱-۱ کلیات

خانواده به عنوان یک گام مهم، اهمیت ویژه‌ای در دوران مختلف رشد، بویژه دوران نوجوانی جلوه‌گر می‌کند و در صورتی که والدین نتوانند به دلایل گوناگون از عهده رفع نیازهای کودکان و نوجوانان برآیند، تأثیرات نامطلوبی را در تداوم زندگی آنان برجای می‌گذارند. کودکان به دلیل تزلزل عاطفی والدین ناشی از استفاده از موادمخدر، مورد کودک‌آزاری جسمانی و روانی واقع می‌شوند و یا به دلیل فقر اقتصادی توأم با ‌آسیب‌های اجتماعی والدین، فروخته و یا اجاره داده می‌شوند. تک سرپرستی ناشی از طلاق و یا ترک خانواده توسط یکی از والدین نیز عامل دیگری است که از مصادیق بدسرپرستی به حساب می‌آید. در واقع بخشی از مشکلات کودکان بی‌سرپرست و بدسرپرست مربوط به تجربه های سخت آنان از زندگی و کمبودهایی است که بر اثر برآورده نشدن نیازها به وجود آمده است. اختلال رفتاری،اضطراب و افسردگی بیش از سایر اختلالات رفتاری مطرح در بین نوجوانان محروم از والدین بوده است، همچنین اختلالات رفتاری دربین نوجوانان ۱۳ ساله ،نسبت به سایر ‌گروه‌های سنی (۱۵، ۱۶، ۱۷)، شیوع بیشتری دارد .محرومیت از والدین برای کودکانی که در سنین پایین تری قرار دارندنسبت به کودکان بزرگ تر آسیب زاتر بوده است. لذا علی رغم کوچک سازی و تأکید بر مراکز شبه خانواده هنوز هم ما شاهد طیف های مختلف سنی ، تحصیلی و غیر تحصیلی اعم از شاغل و غیر شاغل و حتی دارای ملیت های مختلف در این مراکز هستیم.و تعاملات بین این طبقات می‌تواند باعث ناسازگاری و ناآرامی شود (سهرابی، ۱۳۶۹).

یکی از عوامل مؤثر در مشکلات این گروه از نوجوانان وجود شرایط پر استرس و عدم حمایت خانواده است. بر این اساس، برخی از بررسی های انجام شده محدود به بررسی رابطه بین استرس و بیماری بود. عمدتاًً ضریب همبسستگی بین استرس و بیماری را بین ۲۰/۰ تا ۷۸/۰ گزارش می‌کردند، ولی بیشتر این همبستگی ها حدود ۳۰/۰ بود (کوباسا^[۱]، ۱۹۷۹). محققان بر این باورند که استرس مستقیما به بیماری منجر نمی شود (لیپا^[۲]، ۱۹۹۴). بر این اساس برخی بر این باورند که یک ارتباط عالی بین استرس و بیماری وجود دارد، و ظاهراً تجربه استرس زای مشابه می‌تواند اثرات مختلفی در افراد متفاوت به وجود آورد. از این رو این باور قوت گرفت که متغیرهایی وجود دارند که بین استرس و بیمار ی ها به عنوان واسطه عمل می‌کنند. بخش عمده ای از پژوهش های انجام شده در زمینه راهبردهای مقابله ای، صرف بررسی و یافتن تأثیر روابط اجتماعی، و نیز تعیین اثر این عوامل بر سازش افراد با شرایط جدید زندگی و تنیدگی های وابسته ‌به این شرایطند (رایت^[۳] و همکاران، ۱۹۸۵). مهارت های مقابله با استرس دارای مفهوم گسترده و مؤلفه های شناختی و رفتاری چندی است (لازاروس و فولکمن^[۴]، ۱۹۸۴).

سبک های مقابله^[۵] به عنوان یکی از عوامل مهم میانجی بین استرس و سلامت روان در نظر گرفته می شود (وانگ^[۶]، ۱۹۹۳؛ کارور^[۷] و همکاران، ۱۹۹۳). این مؤلفه در عین حال یکی از مؤلفه هایی است که به طور گسترده ای در زمینه سلامت روان مورد بررسی قرار گرفته است (پاسکار^[۸]، ۲۰۰۳). تمرکز پژوهش های انجام گرفته بر روی سبک های مقابله با استرس بر مشخص نمودن اشکال مؤثر و کارامد این سبک ها در برخورد با استرس می‌باشد (سامر فیلد و مک کار^[۹]، ۲۰۰۰). درباره سبک های مقابله با استرس تعاریف بسیار زیادی ارائه شده است (لازاروس، ۱۹۸۴). تأکید همه این محققان، روی این موضوع است که واکنش به استرس در افراد مختلف متفاوت است، و همیشه این واکنش ها به کاهش استرس نمی انجامد. همه آن ها برای برخورد با استرس مراحل خاصی را در نظر می گیرند. لازاروس توالی زیر را در ارتباط با مقابله با استرس ارائه می‌کند: دریافت تهدید ( درک تهدید)، ارزیابی توانایی برخورد با تهدید، به کارگیری شیوه ای برای برخورد با این تهدید (کوشش شناختی و رفتاری). لازاروس (۱۹۹۳) روی دو نوع سبک مقابله با استرس تأکید و تمایز قائل شد: الف- مقابله متمرکز بر مسأله، که در راستای حل مشکل یا انجام عملی است که منبع استرس را تغییر می‌دهد. ب- مقابله متمرکز بر هیجان، که کاهش دهنده یا اداره کننده آشفتگی عاطفی همراه با موقعیت است.

شیوع اختلالات رفتاری در میان کودکانی که از خانواده محروم مانده اند، کودکانی که بر اثر عوامل و بلایای طبیعی بی سرپرست مانده یا به دلیل جدایی والدین، فقر اقتصادی، اعتیاد یا عدم کارکرد صحیح والدین در محیط های شبانه روزی زندگی می‌کنند، نسبت به دیگر کودکان بیشتر است (کاپلان، کرافورد و فیشل^[۱۰]، ۱۹۹۸). یکی از مشکلات دیگر این کودکان تکانشگری است.

تکانشگری به معنای عمل نمودن با کمترین تفکر نسبت به رفتارهای آینده یا عمل کردن بر پایه ی افکاری که مهمترین گزینه ی فرد یا دیگران نیست در نظر گرفته می شود (سوان و هولاندر^[۱۱]،۲۰۰۲). تصمیم گیری مخاطره امیز اهمیت بالایی در زندگی فردی و اجتماعی فرد دارد و اختلال در این نوع تصمیم گیری هسته ی اصلی پدیده و رفتارهای تکانشی را تشکیل می‌دهد. رفتارهای تکانشی که در برخی از رویکردها،رفتارهای مخاطره آمیز خوانده می شود. به عملکردهایی گفته می شود که اگر چه تا اندازه ای با آسیب یا زیان های احتمالی همراهند اما امکان دستیابی به گونه ای پاداش را نیز فراهم می‌کنند . این رفتارها باید دارای ۳ عامل زیر باشند: برگزیدن یک گزینه از میان دو یا چند گزینه ی احتمالی، همراهی یکی از گزینه ها با پیامدهای ناگوار، روشن نبودن احتمال پیامد ناگوار در زمان رخداد رفتار(حکمی،۱۳۹۰)

‌بنابرین‏ در اینجا بررسی می شود که آیا کودکان بی سرپرست و بد سرپرست با دارا بودن مهارت های مقابله ای نامناسب از سطح تکانشگری و اختلالات بالایی رنج می‌برند یا خیر.

۱-۲ بیان مسئله