فصل چهارم : تجزیه و تحلیل داده ها

۴–۱ مقدمه

این تحقیق به بررسی ارتباط بین پیچیدگی حسابداری و سود شرکت‌ها می پردازد. برای آزمون فرضیه‌ها از مدل رگرسیون خطی چند متغیری و آزمون ANOVA استفاده می‌شود که داده های مورد نیاز آن از طریق اطلاعات صورت های مالی شرکت های نمونه جمع‌ آوری شده است. جهت تجزیه و تحلیل داده های مدل تحقیق از نرم افزارهای آماریSPSS استفاده شد. با بهره گرفتن از این نرم افزار آماری و در راستای آزمون فرضیه‌های تحقیق به بررسی مفروضات اساسی مدل رگرسیون خطی ، آزمون معنی داری مدل تحقیق، ضریب همبستگی مدل و آزمون خود همبستگی بین مشاهدات نیز توجه شده است .

۴ –۲ آمار توصیفی

یکی از فرایندهای تجزیه و تحلیل داده های تحقیق دسته بندی و معنی دادن به مشاهدات خام و اطلاعات گردآوری شده و استخراج متغیرها است. به فرایند استخراج متغیرهای تحقیق در فصل سوم اشاره شده است. هر یک از متغیرهای تحقیق ‌بر اساس فرمول هایی که برای تبدیل داده های خام به متغیرها است، استخراج شده است. داده های متغیرهای تحقیق با دو سطح از مقیاس اندازه گیری و اندازه گذاری شده است.

نتایج اصلی آزمون فرضیه های تحقیق را باید در مدل ۵ ساله (از سال ۱۳۸۸ لغایت ۱۳۹۲) جستجو نمود. از این رو، در این قسمت آمار توصیفی متغیرهای مدل های ۵ ساله تحقیق در جدول ۴-۱ نشان داده شده است. ضمناً خروجی های اصلی نرم افزارآماری SPSS برای آمار توصیفی متغیرهای مدل تحقیق در پیوست شماره ۱ ارائه شده است.

در جدول ۴-۱ به ازای هر یک از متغیرهای مدل ، شاخص هایی از قبیل تعداد نمونه ها ، دامنه تغییرات متغیرها ، حد پایین و بالای دامنه تغییرات ، میانگین ، انحراف معیار ،ضریب کشیدگی، ضریب چولگی، میانه، مُد و چارک های ۲۵% ،۵۰% و ۷۵% متغیرها نمایش داده شده است.

ضریب کشیدگی(k) و ضریب چولگی(sk) هر یک از متغیرهای مدل تحقیق که در جدول(۴-۱) نمایش داده شده است، بدین ترتیب تفسیر می‌شوند که قدرمطلق این ضرایب چنانچه کوچکتر یا مساوی ۱/۰ باشند (۱/۰≥│skیا k│) توزیع نرمال است، اگر بزرگتر از ۱/۰ و کوچکتر یا مساوی ۵/۰ باشند (۵/۰≥│skیا k│>1/0) توزیع تقریباً نرمال است و در صورتی که بزرگتر از ۵/۰ باشند (۵/۰<│skیا k│) تفاوت بین توزیع مربوطه با توزیع نرمال فاحش است.

جدول ۴-۱ آمار توصیفی

متغیرهای مدل
سود
رشد سود
نوسان سود
اندازه شرکت
تعدادنمونه

۵۴۵

۵۴۵

۵۴۵

۵۴۵

میانگین

۴۴۹۹۸۵٫۷۴۳

۴۷۰۷۹٫۵۵۹

۱۲۹۵۶۷٫۷۵۶

۱۳٫۸۶۴

میانه

۱۱۰۴۱۱٫۰۰۰

۴۷۶۸٫۰۰۰

۲۸۷۸۴٫۶۹۰

۱۳٫۷۳۴

مُد

۹۷۷۳٫۰-

۰٫۰۰

۰٫۰۰۰

۱۱٫۰۲۹

انحراف معیار

۱۶۶۳۰۵۶٫۴۹۲۸

۱۰۵۹۴۵٫۲۷۱

۳۱۱۸۹۷٫۳۶۹

۱٫۵۰۷

ضریب چولگی

۶٫۴۵۴

۰٫۱۴۷

۵٫۱۲۳

۰٫۵۰۷

ضریب کشیدگی

۵۸٫۶۵۵

۷۵٫۳۴

۳۲٫۰۱۸

۰٫۲۰۹

دامنه تغییرات

۲۷۲۶۱۷۶۷٫۰

۲۲۸۶۰۵۱۲٫۰۰

۲۷۴۹۰۸۰٫۴۷

۸٫۵۱۸

حداقل دامنه

۷۲۰۴۹۷۶٫۰-

۱۲۴۲۵۴۶۵٫۰۰-

۰٫۰۰۰

۱۰٫۰۳۱

حداکثر دامنه

۲۰۰۵۶۷۹۱٫۰

۱۰۴۳۵۰۴۷٫۰۰

۲۷۴۹۰۸۰٫۴۷

۱۸٫۵۴۹

چارک

۲۵%

۲۱۲۲۵٫۰۰۰

۱۲۶۷۱٫۵۰۰-

۱۴۰۰۶٫۳۲۰

۱۲٫۸۳۰

۵۰%

۱۱۰۴۱۱٫۰۰۰

۴۷۶۸٫۰۰۰

۲۸۷۸۴٫۶۹۰

۱۳٫۷۳۴

۷۵%

۲۴۶۸۳۶٫۵۰۰

۴۷۵۱۹٫۰۰۰

۷۹۷۸۱٫۰۴۷

۱۴٫۶۷۰

همان‌ طور که در جدول آمار توصیفی مشاهده می شود میانگین، میانه و مد متغیرهای تحقیق نمایش داده شده است. ضمناً آماره های ضریب چولگی و ضریب کشیدگی به همراه چارک ها نیز ارائه شده است.

همان‌ طور که مشاهده می شود میانگین متغیر اندازه شرکت برابر با ۱۳٫۸۶۴و میانه ۱۳٫۷۳۴و مد ۱۱٫۰۲۹می باشد. لازم به توضیح است که چولگی و کشیدگی متغیر مذکور بیانگر نرمال بودن توزیع آن می‌باشد.

۴ – ۳ نرمال بودن متغیرهای تحقیق

در این قسمت به منظور بررسی نرمال بودن متغیرهای تحقیق، از آزمون ا کولموگروف اسمیرنوف استفاده شده است که نتایج آن در جدول (۴-۲) ارائه شده است. ضمناً خروجی های اصلی نرم افزار SPSS برای نرمال بودن متغیرهای تحقیق در پیوست شماره ۲ ارائه شده است.

بعضی از متغیرها به دلیل نرمال نبودن، با ln گرفتن یا جذر گرفتن و حذف پرت ها، نرمال شدند.

جدول ۴-۲ نرمال بودن متغیرها

متغیرهای مدل
سود
رشد سود
نوسان سود
اندازه شرکت

مقدار آماره

۱٫۳۲۶

۱٫۲۷۴

۰٫۵۸۹

۱٫۳۳۶

سطح معنی داری

۰٫۰۵۹

۰٫۰۷۸

۰٫۸۷۹

۰٫۰۵۶

چنانچه سطح معنی داری بیشتر از ۰۵/۰ باشد، متغیر از نظر آماری در سطح اطمینان ۹۵% نرمال است

۴ – ۴ ضریب همبستگی بین متغیرهای تحقیق

در این قسمت به منظور تجزیه و تحلیل متغیرهای تحقیق، ماتریس ضریب همبستگی در جدول (۴-۳) ارائه شده است. ضمناً خروجی های اصلی نرم افزار SPSS برای ماتریس همبستگی متغیرهای تحقیق در پیوست شماره ۳ ارائه شده است.

جدول (۴-۳): ماتریس ضریب­همبستگی متغیرهای تحقیق

متغیر
سود
رشد سود
نوسان سود
یادداشت اهم رویه ها
کیفیت حسابرسی
اندازه شرکت
سود

۱

۰٫۷۱۱

۰٫۰۰۰

۰٫۷۴۵

۰٫۰۰۰

۰٫۰۷۶

۰٫۰۹۶

۰٫۲۱۸

۰٫۰۰۰

۰٫۷۶۲

۰٫۰۰۰

رشد سود

۰٫۷۱۱

۰٫۰۰۰

۱

۰٫۶۷۷

۰٫۰۰۰

۰٫۰۸۵

۰٫۱۳۴

۰٫۱۹۵

۰٫۰۰۱

۰٫۷۳۷

۰٫۰۰۰

نوسان سود

۰٫۷۴۵

۰٫۰۰۰

۰٫۶۷۷

۰٫۰۰۰

۱

۰٫۰۱۷

۰٫۶۸۷

۰٫۲۶۵

۰٫۰۰۰

۰٫۸۵۹

۰٫۰۰۰

یادداشت اهم رویه ها

۰٫۰۷۶

۰٫۰۹۶

۰٫۰۸۵

۰٫۱۳۴

۰٫۰۱۷

۰٫۶۸۷

۱

۰٫۰۴۵

۰٫۲۹۱

۰٫۰۲۲

۰٫۶۰۱

کیفیت حسابرسی

۰٫۲۱۸

۰٫۰۰۰

۰٫۱۹۵

۰٫۰۰۱

۰٫۲۶۵

۰٫۰۰۰

۰٫۰۴۵

۰٫۲۹۱

۱

۰٫۲۹۶

۰٫۰۰۰

اندازه شرکت

۰٫۷۶۲

۰٫۰۰۰

۰٫۷۳۷

۰٫۰۰۰

۰٫۸۵۹

۰٫۰۰۰

۰٫۰۲۲

۰٫۶۰۱

۰٫۲۹۶

۰٫۰۰۰

۱

ب- پیشنهادات

اصولاً پیشنهادات و راهکارها از یافته ها و نتایج پژوهش باید ارائه شود که ما در این تحقیق ‌به این یافته ها و نتایج که از فرضیه هایی که به آزمون گذاشته ایم و به دست آمده است ارائه می‌دهیم که این پیشنهادات در سطح خرد میانی و کلان بیان می شود که عبارتند از:

سطح خرد:

۱ـ آشنایی زنان با مشخصات مواد مخدر از طریق رسانه و مأمورین نیروی انتظامی به صورت نمایشگاه که می توان این طور بیان کرد که یکی از راه های پیشگیری زنان از اعتیاد آشنایی آن ها نسبت به خصوصیات مواد مخدر و پیامدهای آن است. هر چه فرد آگاهی بیشتری نسبت به آثار منفی و زیان بار اعتیاد به مواد مخدر داشته باشد. احتمال اجتناب از آن بیشتر است و این شیوه پیشگیری ، از نوع کنترل درونی است که اثر و نتیجه آن به مراتب بیش از کنترل بیرونی می‌باشد.

۲ـ تقویت باورها و ارزش‌های دینی، هر چه قدر ارزش‌ها و دستورات دینی در فرد بیشتر درونی شود به او در برابر رفتارهای انحرافی مصونیت می‌دهد. «در هنگام مواجهه فرد یا وضعیت بی هنجاری اجتماعی دین قادر است تا نوعی جایگزین مشروع و قابل اجرا در ازای اهداف یا ابزارهای غیر قابل دسترسی فراهم آورد و فرد را از ابتلا به تبعات روانی بی هنجاری دور سازد»^[۴۸]

سطح میانی

۱ـ انتخاب همسر مناسب: خانواده ها تلاش نمایند تا فردی مناسب و عاری از هر گونه اعتیاد را برای همسری دختر و پسر خود برگزینند که نیروی انتظامی با بانک اطلاعاتی از تمام افراد کشور می‌تواند این مشکل را برای خانواده های عزیز آسان نماید. این بانک اطلاعاتی می‌تواند شامل (عدم سوء پیشینه، عدم اعتیاد، عدم بیماری‌های واگیری، عدم بیماری های روانی، سطح تحصیلات و به طور کلی رزنومه فرد و خانواده فرد مورد تحقیق را ، در اختیار خانواده های محترم بگزارد که حداقل جرم در جامعه تا حدودی کاهش یابد.

۲ـ جلوگیری فرزندان از شرکت در پارتیها : با گسترش نسبی مصرف، استفاده از مواد مخدر و خصوصاًً قرص های شادی در پارتی ها و مهمانی ها، والدین سعی کنند تا فرزندان خود را از شرکت در این مجالس باز دارند و در صورتی که با اصرار فرزندان و یا بستگان مواجه شدند به همراه فرزندان خود در این مجالس شرکت کنند تا بتوانند خطر احتمالی استفاده از آن را منتفی نمایند و در عوض آن ها را به شرکت در مجالس مذهبی و عبادی تشویق نمایند.

۳ـ کمک به فرزندان در انتخاب دوستان صالح:

والدین و خصوصاًً مادران تلاش کنند تا از طریق ایجاد روابط صمیمی و نزدیک با فرزند دختر، او را در انتخاب دوستان خوب و صالح کمک نمایند، تا در قبال بسیاری از انحرافات اجتماعی مصونیت داشته باشد . همچنین والدین بکوشند تا بر رفتار فرزندانشان کنترل داشته باشند و دوستان او را بشناسند و در صورت امکان با آن ها ارتباط برقرار کنند. با خانواده هایی که فرزندان آن ها صالح می‌باشند، روابط اجتماعی بیشتری داشته باشند.

در سطح کلان

دست اندرکاران امور فرهنگی ، اقتصادی، قضایی و انتظامی جامعه باید تلاش همه جانبه ای را به طور منسجم و هماهنگ شروع کرده و راه های گسترش اعتیاد را در سطح جامعه مسدود نمایند. از این رو لازم است که در حوزه فرهنگ و در کنار آموزش و تعلیم و هدایت افراد به سوی شغل خاص، به مسئله تربیت افراد توجه شود؛ به خصوص راهکارهایی در جهت نهادینه کردن دین و دستورات و ارزش‌های دینی در بین محصلین و دانشجویان ، اجرا گردد و منابع و کتب مغایر با مبانی دینی و عناصر فرهنگی جامعه تغییر نماید.

در حوزه اقتصاد نیز باید فرصت‌های اشتغال ایجاد کرد و سطح درآمد طبقات پایین جامعه را افزایش داد و تورم را کنترل نمود. به طوری که تهیه حداقل امکانات زندگی برای افراد و قشرهای آسیب پذیر جامعه ممکن باشد.

همچنین در حوزه قضایی و انتظامی نیز باید قوانین جزائی مناسب و باز دارنده ای تدوین نمود تا دستگاه قضایی با قاطعیت تمام با قاچاقچیان و حامیان آن ها برخورد نماید. برخی از راهکارها به اختصار عبارتند از :

۱ـ دقت در صدور گواهی عدم اعتیاد :

برای جلوگیری از ازدواج دختران با افراد معتاد، صدور گواهی عدم اعتیاد با دقت و مسئولیت بیشتری از سوی مسئولین ذی صلاح صورت گیرد، به طوری که در صورت کشف خلاف ، مسئولین مربوطه، مورد پیگرد قانونی نموده و جریمه های سنگینی را تعیین نمایند در حالی که امروزه به جهت عدم دقت کافی در این زمینه ، افراد معتاد می‌توانند با شیوه های مختلف گواهی عدم اعتیاد دریافت کنند و به عنوان کی فرد عاری از اعتیاد ازدواج کرده و یا به عنوان کارمند فعالیت نمایند و خانواده ها با اطمینان از این برگه تأیید صلاحیت دختر خود را همسر فردی معتاد نمایند که بعد از مدتی یا اعتیاد همسر را به دنبال داشته یا فرزندان معتادی را تحویل جامعه می‌دهد یا اینکه خود فرد دختر یا مادر کجرو و مجرم و رو به انحراف می آورد.

۲ـ نظارت بیشتر بر مکان های جرم زا:

ضرور است نیروی انتظامی بر قهوه خانه ها ، کافی شاپ ها، کلوپ ها، پارک ها و مهمان خانه هایی بین شهری نظارت بیشتر داشته باشد و امنیت معتادین را در این مکان سلب کند. و مکان هایی که برای همه افراد جامعه آشکار است که محل توزیع و مصرف مواد مخدر و فساد است آنجا را تبدیل به فضای سبز یا فضاهای آموزشی کنند که حداقل در کاهش جرم تاثیر داشته باشد.

۳ـ آگاهی رسانی درباره جرمها و مضررات اعتیاد و ارتباط های نامشروع به افراد جامعه و خانواده ها

ضرورت دارد وسایل ارتباط جمعی به ویژه صدا و سیما، آثار و پیامدهای زیانبار جرمها اعم از مضرات اعتیاد و مواد مخدر، فساد، روابط نامشروع، سرقت، خانه های فساد و غیره که در تحقیق نامبرده شده است را در غالب داستان یا فیلم به تصویر بکشند و اعضای جامعه را مطلع سازند.

به طور نمونه با تهیه فیلم های سینمایی یا داستانی ناتوانی زنانی که معتاد، فاسد، کلاهبردار، سارق ، قاتل، غیره را در انجام وظایف همسری و مادری نشان دهند و آسیب به همسر و فرزندان خانواده را بازگو نمایند.

۴ـ ایجاد زمینه‌های اشتغال

دولت تلاش می‌کند سیاست ها و برنامه های خود را ‌بر اساس اشتغال زایی تنظیم نماید و عوامل بیکاری کارگران و تعطیلی کارخانه ها و یا ورشکسته شدن شرکت ها را شناسایی و رفع نماید.

سیاست‌های راهبردی

الف) پیشگیری و مصون سازی

۱) فرهنگی

– تعمیق باورها و ارزش های دینی، اخلاقیات، پایبندی به اجرای احکام و حدود الهی، تقویت کنترل درونی و پرورش پاکدامنی و ایجاد مصونیت در برابر آسیب های اجتماعی؛

– اصلاح نگرش جامعه نسبت به شأن و کرامت زن و رعایت حقوق اسلامی ـ انسانی زن و ارتقاء آگاهی های اجتماعی در خصوص مصادیق ظلم و اجحاف به زن در نظام اسلامی؛

– انجام مستمر مطالعات و تحقیقات ملی پیرامون آسیب های اجتماعی ، تعیین میزان شیوع آن در سطح ملی و جغرافیایی کشور جهت اتخاذ روش‌ها و برنامه ریزی های جدید؛

یکی از نهادهای مالی که نقش بسیار مهمی در رشد و توسعه اقتصادی کشور هادارد بورس اواراق بهادار می‌باشد. نقش بورس اوارق بهادار تنها در جمع‌ آوری نقدینگی و تخصیص درست آن ها خلاصه نمی‌شود بلکه اهمیت این بازار بیشتر رونق بخشیدن به فعالیت‌های تولیدی، صنعتی و کمک به رشد اقتصادی است.

بورس اوراق بهادار بازاری است رسمی، متشکل و سازمان یافته که در آن خرید و فروش سهام و دیگر اوراق بهادار تحت شرایط و ضوابط خاصی صورت می‌گیرد .

این بازار دارای ویژکی های زیر است . ۱ – سازمان یافتگی و متشکل بودن ۲- حاکم بودن قوانین و ضوابط خاص بر این بازاراز جمله حمایت قانون از صاحبان سرمایه ها و الزامات قانونی برای متقاضیان سرمایه .۳-خرید و فروش اوراق بهادار ۴- دارا بودن شرایط بازار رقابت کامل یعنی تعداد خریداران و فروشندگان سهام بسیار زیاد است ، ورود و خروج افراد ‌به این بازار بسیار زیاد است و همه اطلاعات لازم در باره آن دارند(سایت بورس اوراق بهادار تهران).

بازار بورس اوراق بهادار از سویی مرکز جمع‌ آوری پس‌اندازها و نقدینگی بخش خصوصی به منظور تامین مالی سرمایه گذاریهای بلند مدتو فعالیت های اقتصادی است واز سوی دیگر یک مرجعی رسمی و قابل اعتماد که دارندگان پس انداز ها می‌توانند به آن مراجعه و اقدام به سر مایه گذاری نمایند.‌بنابرین‏ فلسفه وجودی بازار بورس اوراق بهادار جمع‌ آوری نقدینگی و پس انداز های مردم و به کار گیری آن ها در امر تولید به منظور بالا بردن رشد اقتصادی است(باوندپور،۱۳۸۹).

اهمیت و نقش بازار بورس در اقتصاد تا جایی است که اقتصاد دانان آن را قلب اقتصاد کشور لقب داده‌اند زمانی که این قلب اقتصادی در انتقال منابع به بخش‌های تولیدی و صنعتی خوب عمل می‌کند اقتصاد هم از کارایی و سلامت لازم برخوردار است .برخی هم بازار بورس اوراق بهادار را میزان الحرارهای می‌دانند که وضعیت سلامتی اقتصاد را نشان می‌دهد کاهش ارزش سهام دلالت بر رکود و بحران اقتصادی و افزایش آن نشانه رونق و بهبود است . در نهایت بازار بورس اواراق بهادار را به ‌عنوان یک شاخص توسعه یافتگی اقتصادی به حساب می آورند و با نگاهی به عملکرد بازار بورس در هر کشور می توان به درجه توسعه یا توسعه نیافتگی آن پی برد(باوندپور،۱۳۸۹).

در خصوص عملکرد بازار بورس دیدگاه های متعددی وجود دارد . اقتصاد دانان بورس اوراق بهادار را برای تجهیز منابع مالی و کمک به رشد و توسعه اقتصادی حیاتی می دانندآن ها گویند بورس می‌تواند در تخصیص درست منابع، رشد اقتصادی ، ایجاد اشتغال، کنترل نقدینگی، جلوگیری از فرار سرمایه ها ،تقسیم مالکیتهای بزرگ ، افزایش بهروری ، توسعه دمکراسی اقتصادی و کاهش تورم نقش داشته باشند(سایت بورس اوراق بهادار تهران ۱۳۹۱)

علمای اجتماعی آن را ابزاری می دانند که با تقسیم مالکیتها و توزیع درآمدها باعث ایجاد عدالت اقتصادی می‌شود . بدبینان هم آن را به قمار خانه ای تشبیه کرده‌اند که در آن یک شبه می‌تواند ثروتمند شد یا بخاک سیاه افتاد . مع الوصف عملکرد بازار بورس همانند هر متغیر و ابزار اقتصادی می‌تواند مفید یا زیان بار باشد و عملکرد این بازار تابع عوامل اقتصادی ، اجتماعی و سیاسی و حمایت دولت و قانون از این بازار است(سلیمی۱۳۸۹ ).

اگر بازار بورس اوراق بهادار دارای کارایی و شفافیت لازم و از حمایت قانون برخوردار باشد و مردم نیز آگاه و اطلاعات کامل ‌در مورد عملکرد آن داشته باشند در این صورت این ابزار هم برای سرمایه گذاران مفید خواهد بود و هم برای رشد و توسعه اقتصادی در غیر این صورت این بازار نقش یک قمار خانه بازی می‌کند .

کارایی بورس اوراق بهادار را در کشور ها بر اساس یک سری شاخص های اقتصادی تعیین می‌کنند.

۱ – نسبت حجم معاملات انجام شده در بازار بورس به تولید ناخالص ملی ،که این نشان می‌دهد چند درصد از تولید ناخالص ملی از طریق بازار بورس حاصل شده است .

۲ –نسبت حجم سرمایه گذاری های انجام شده به تشکیل سرمایه ثابت ناخالص ،این معیار هم نشان می دهدچه میزان از سرمایه گذاری های انجام شده در کشور از طریق بازاربورس بوده است .

۳ – ارزش سهام ،نشان دهنده وضعیت اقتصاد کشور است ،افزایش آن دلالت بر رونق اقتصادی و کاهش آن نشانه رکود و بحران می‌باشد .

۴ – در صد جمیت مراجعه کنند ه به بازار بورس ،هر اندازه جمعیت بیشتری ‌به این بازارمراجعه نمایند نشانه رونق و کارایی آن است(سایت بورس اوراق بهادارتهران) .

نامانایی یا گام تصادفی در بورس اوراق بهادار

وجود یا عدم وجود نامانایی یا گام تصادفی و یا کارایی بورس اوراق بهادار در کشورها موضوعی است که همواره مورد توجه صاحب‌نظران قرار گرفته و به تحقیقاتی در این زمینه پرداخته‌اند. شواهد و بررسی‌های بعمل آمده نشان می‌دهد دو نوع حرکت در بازارهای بورس وجود دارد. یکی حرکت مانایی یا ایستایی است که به باز گشت به میانگین معروف است.در این حالت قیمت‌های سهام حول یک خط مستقیم عموما نوسان می‌کند، گاهی افزایش می‌یابد و سپس کاهش می پذیرد و گاهی به حداقل می‌رسد و بعد بالا می‌رود طوری که دو باره بحالت اول بر می‌گردند این حرکت دلالت بر یک ناهنجاری و بی ثباتی و عدم اطمینان در این بازار دارد (فاما^[۱]، ۱۹۷۰).

در حرکت مانایی شوک‌های وارده بر بورس اثر ناپایدار و موقتی داشته و افزایش یا کاهش قیمت‌ها دو باره به حالت اولیه خود باز می‌گردد(تهرانی، انصاری، ۱۳۸۷ ). حرکت مانایی یا گام غیر تصادفی اعتقاد دارد که بازار های مالی تا اندازه ای قابل پیش‌بینی هستند و حرکت قیمت ها در یک روند ثابت قرار دارند و حول آن بالا و پایین می‌روند و مطالعه قیمت های گذشته می‌تواند برای پسش بینی قیمت های آینده مفید باشد(تالانه۱۳۹۰ ).

حرکت دیگر بورس حرکت نامانایی یا نا ایستایی است که به گام تصادفی هم معروف است بدین معنی قیمت سهام نمی تواند قابل پیش‌بینی باشد در واقع قیمت ها تابع حوادث و اتفاقاتی است که به دلایل مختلف رخ می‌دهند و نمی توان آن ها را پیش‌بینی نمود.حرکت نامانایی یا ناایستایی حرکتی است پیش‌بینی نشده ، منظم و از اصول اقتصادی و سازوکار بازار پیروی می‌کند این حرکت دلالت بر فرضیه بازارکارا دارد که قیمت های سهام از فرایند گام تصادفی یا نامانایی پیروی می‌کند(فاما و فرنچ^[۲] ۱۹۸۸). فاما بازاری را کارا می‌داند که تمام اطلاعات موجود در آن منعکس گردد . انتظار از بازار کارا آن است که در تخصیص منابع بدرستی عمل کند .در شرایط گام تصادفی سهامدارن و بازار سازان تصمیمات خود را ‌بر اساس سازوکار بازار، شرایط رقابتی و اطلاعاتی که از اوضاع و احوال اقتصادی و حتی سیاست‌های دولت به دست می‌آورند اتخاذ می‌کنند( باوند پور ۱۳۸۹). در واقع بازده سرمایه گذاری‌ها تابعی از اطلاعات جمع‌ آوری شده می‌باشد (گروسمن^[۳] و دیگران،۱۹۸۰).

در روند نامانایی یا گام تصادفی دامنه نوسان قیمتهای سهام کوتاه و ریسک سرمایه گذاری هم اندک است(شیر کوند،۱۳۸۷).

از این نظر افراد به بورس اعتماد داشته و تمایل بیشتری برای سرمایه گذاری در آن نشان می‌دهند.بر اساس فرضیه بازار کارآ قیمت سهام از فرایند گشت تصادفی پیروی می‌کند. (فاما و ساروس^[۴]،۱۹۸۷).

دربازارهای کارا بازده سهام را نمی توان بر اساس تغییرات گذشته قیمت ها پیش‌بینی کرد.

فرضیه ضعیف کارایی بازار به ایده تئوری گشت تصادفی قیمت سهام در سال ۱۹۶۰ بر می‌گردد. اگر قیمت ها از گشت تصادفی تبعیت کنند، تغییرات قیمت در طول زمان تصادفی (مستقل)خواهند بود.

1. 1. وقتی بزرگ شوید می­خواهید چه­کاره شوید؟

   

1. 1. مادر و پدرتان می­خواهند چه­کاره شوید؟

1. جذاب­ترین داستان دوره کودکی­تان چه بود؟

تصمیمات

والدین در یک محیط خانوادگی سالم، صرف­نظر از اینکه فرزندشان چه عملی را انجام می­ دهند، بی­قید و شرط از آن­ها مراقبت ‌می‌کنند. اما وقتی مراقبت و محافظت را مشروط به اجرای احکام خود می­دانند و فرزندشان را وادار ‌می‌کنند خصایص مورد نظر آن­ها را بپذیرد، فرزند شروع به « نمایشنامه نویسی» می­ کند. تصمیمات نمایشنامه­ای معمولاً به صورت هوشیارانه و برای همراهی با احکام والدین اتخاذ می­شوند. در این مقطع، فرزند برای آنکه از تنبیهات و انتقادهای والدینش در امان بماند، خود­مختاری خویش را به محافظت و مراقبت­های والدینش می­فروشد. این تصمیم در واقع تبدیل موضع «من خوب هستم» به «من خوب نیستم» است. آدم­ها ‌در مورد خوب­بودن، یا غیرخوب­بودن دیگران هم تصمیم می­ گیرند. درمانگر به آدم­هایی که این چنین تغییرموضعی را داشته اند، کمک می­ کند نمایشنامه قبلی خود را کنار بگذارند و زندگی توأم با خودمختاری را دنبال کنند یا به قول برن، آن­ها نمایشنامه را تمام کنند و نمایش دیگری را شروع کنند.(بوستان،۱۳۸۶)

تنگناها و تصمیمات مجدد^[۸۶]

تنگنا نقطه­ایست که در آن دو یا چند نیروی متضاد به هم برخورد ‌می‌کنند _ یک محل تلاقی_ باب تنگناها را به سه­نوع یا سه­درجه تقسیم کرد. تنگناهای درجه اوّل، بین حالت والد شخص و حالت کودک او مبتنی بر ضد باز دارنده­ها است. اوّلین درجه تنگنا، واکنش به ضد بازدارنده­ها است. در ابتدا کودک تصمیم ‌می‌گیرد، آن چه والدینش از او می­خواهند، از قبیل سخت­کارکردن، را انجام دهد، و ممکن است، تا زمانی که برای کارکردنش نوازش دریافت می­ کند و کارکردن با دیگر علایقش در زندگی منافاتی ندارد، احساس خوبی داشته­باشد. در این نقطه که او می­خواهد تغییرکند و کمتر ‌کار کند، احساس می­ کند گیرکرده و توان تغییر ندارد، او در تنگنا قرارگرفته است. برای بیرون آمدن از این تنگنا، او از جانب حالت بالغ کودک آزادش^[۸۷]– همان استاد کوچولویی که تصمیم اوّلیه را برای سخت کارکردن گرفته بود، تصمیم گیری مجدد می­ کند.

در تنگنای درجه­دوم، استاد کوچولو در پاسخ به یک بازدارنده، به جای ضدبازدارنده، تصمیم اتخاذ کرده­بود. برای حل ‌موفقیت­آمیز این تنگنا، مراجع خود را در خاطره والدین واقعی­اش و اینکه آن­ها چگونه صدا می­زدند، چگونه نگاه می­کردند، چگونه احساس می­کردند، درگیر می­ کند.

اغلب تفاوت در شدت والدین است که ممکن است در اوّلین مرحله کار چندان اثربخش نباشد. درمانگر محیطی ایجاد می­ کند تا مراجع همان احساسی را که در تصمیم ­گیری را اوّلیه داشته را دوباره تجربه کند. مراجع باید بیشتر در حالت کودک خود باشد تا در حالت بالغ. تنگنای درجه­سوم، تنگنایی است که در آن مراجع خود را به عنوان کسی تجربه می­ کند که همیشه همان‌ طور تجربه می­کرده، بوده ­است. در تنگنای درجه­سه، مراجع اعتقاد دارد که، همیشه ‌خود سر، عصبانی، به دردنخور، یا فردی بوده که توان بازی­کردن ندارد، او واقعاً جنسیت دیگری دارد و به اشتباه در بدنی متفاوت متولد شده­است. برای کارکردن با چنین تنگناهایی، مراجع نیاز دارد که هر دو جنبه وجودش توجه کند.« من مرد هستم، به همان اندازه که زن هستم» «من بازیگوش هستم و به همان اندازه اصلاً نمیتوانم بازی کنم» و به نوبت هر کدام از جنبه­ های وجودش را بازی کند تا زمانی­که انرژی موجود در بخش کودکی وجودش را تجربه کند. ( گلدینگ و گلدینگ ، ۱۹۷۹)

توالی فرایند تصمیم ­گیری مجدد:

1. 1. یک قرارداد جلسه­ای شفاف ایجاد کنید.

1. 1. از مراجع بخواهید تصویری را که می ­تواند بیانگر مشکل ارائه شده­باشد را مطرح­کند. همان‌ طور که این تصویر را شرح می­دهد، درمانگر احساسات تخریبی که مراجع تجربه می­ کند را یادداشت می­ کند.

1. 1. درمانگر از مراجع می­خواهد تصویری از دوران کودکی­اش را مجدداً تجربه­کند که به تصویر اخیری که توصیف کرده­است مرتبط باشد.

1. 1. هنگامی که مراجع در «کودک» خود قراردارد، درمانگر به او کمک می­ کند تا نسبت به منابع کاملاً کتابخانه ­ای که در زمان حال برای بقاء و رفع نیازهایش در اختیار دارد به آگاهی برسد.

1. 1. در زمانی­که مراجع در حالت کودک قراردارد، از او بخواهیم تصمیم جدیدی اخذ کند که از آن طریق بتواند از منابع فعلی­اش بهره کامل ببرد. برای جا به ­جایی احساسات تخریبی و وارد کردن احساسات اصیل و یا تأیید کلامی تصمیمات جدید که به صورت همخوان است، درمانگر خوب گوش و مشاهده می­ کند.

1. 1. از مراجع بخواهید مجدداً به حالت بالغ برگردد و از او بخواهید خیلی زود تصمیم ­گیری مجددش را در ایجاد اکنون محکم­کند. این بدان معنا است که از مراجع بخواهید درگیر یکسری رفتارهای جدید شود و یا نسبت به برخی محرک­های حسی که می ­تواند در آینده تجربیات تصمیم ­گیری مجدد را فعال کند، آگاهی کسب کند.

1. در نهایت درمانگر با مراجع ‌در مورد یک قرارداد وارد مذاکره می­ شود، تا طی آن رفتارهایی جدید برای تصمیم ­گیری مجدد را به طور متناوب تمرین­کند. (استوارت، ترجمه عطارها، ۱۳۹۱)

مثلث نمایش کارپمن

آسان­ترین راه برای درک و تحلیل نیروی محرکه یک بازی استفاده از مثلث درام ‌می‌باشد. این کار شباهت میان بازی­های روانی و درام تئاتری را نشان می­دهد. صحنه­ هایی که توجه تماشاگران را بهتر جلب می­ کند، حاوی عناصر بازی است. درست مانند نمایشنامه درام بازیگران که نقش­های آزاردهنده، ناجی، قربانی را طبق شکل زیر اجرا ‌می‌کنند.(هی، ۱۹۹۴، ترجمه عظیمی، ۱۳۸۵)

ناجی

آزاردهنده قربانی

نمودار ۲-۱ مثلث نمایش کارپمن

« آزاردهنده » کسی است که دیگران را تحقیر و سرزنش می­ کند، از نظر « آزاردهنده »، دیگران افرادی دون و غیرخوب هستند. « نجات­دهنده » نیز افراد را دون و غیرخوب می­پندارد ولی « نجات­دهنده » از سطح بالاتری کمک ارائه می­دهد. او بر این باور است که « من باید به دیگران کمک کنم، زیرا آن­ها به قدر کافی توان کمک­کردن به خود را ندارند » ‌در مورد « قربانی » این خودش است که مادون و غیرخوب است. گاهی اوقات شخص « قربانی » به دنبال « آزاردهنده­ای » می­گردد که او را تحقیر کند و دور بیندازد و یا اینکه « قربانی » به دنبال « نجات­دهنده­ای» است که به او کمک کند و این باور را که « من » نمی­توانم از عهده خودم برآیم را تأیید می­ کند. (استوارت جونز، ۱۹۸۷، ترجمه دادگستر،۱۳۸۶)

اصول کلی راهبرد تصمیم ­گیری مجدد

بازدارنده­ها^[۸۸]

۲-۱-۱۰-۵) زیرساخت های فناوری و مخابراتی

این زیرساخت ها در حقیقت همان زیرساخت های فنی لازم برای تجارت الکترونیکی و بانکداری الکترونیکی می‌باشد که مهمترین آن ها شامل امکانات مخابراتی پیشرفته، امکان دسترسی به سیستم های ماهواره، شبکه برق مطمئن، امکانات سخت افزاری و نرم افزاری و امکان دسترسی همگان به اینترنت می‌باشد. تجهیزات و فناوری مخابراتی یکی از مهمترین زیرساخت های مورد نیاز بانکداری الکترونیکی می‌باشد، به طوری که عدم فراهم آوری و توسعه این نوع زیرساخت، امکان پیاده سازی بانکداری الکترونیکی را نخواهد داشت و به همین علت می‌باشد که امروزه سرمایه گذاری های عظیمی توسط کشورهای مختلف در زمینه تجهیز و توسعه خطوط مخابراتی پیشرفته و کارا صورت می‌گیرد. [صیاد آذری، ۱۳۸۹، ص ۲۱].

۲-۱-۱۰-۶) زیرساخت های اقتصادی، انسانی، فرهنگی و آموزشی

در این بخش مدیریت بانکداری الکترونیکی با چالش هایی مواجه خواهد بود. در ابتدا با گرایش به سمت سیستم های بانکداری الکترونیک می بایست بسیاری از روش های کهنه را در قالب این سیستم ها بگنجاند و این خود توجه به اعمال آموزش های لازم برای کارمندان بانک ها را به دنبال خواهد داشت تا با دیدی روشن و بدون ترس از این پدیده جدید استقبال کنند. باید آن ها را توجیه نمود که در بانکداری به شیوه الکترونیکی، بسیاری از کارهای سخت افزاری آن ها حذف شده و در عوض سرعت کار آن ها بالا خواهد رفت، به عبارتی بهتر، بانکداری الکترونیک، نیروهای مؤسسات مالی را از حالت کمّی به کیفی تبدیل خواهد کرد. مسئله دیگر، تطبیق ابزارها و روش های بانکداری الکترونیک با فرهنگ و روحیه و دانش مردم و شرایط فرهنگی جامعه باشد. بدون شک در صورت فراهم نبودن بسترهای فرهنگی و آموزشی مورد نیاز جهت پذیرش بانکداری الکترونیکی توسط مشتریان، شکست تکنولوژی ارائه خدمات الکترونیکی بانکی، علی‌رغم فراهم شدن تمامی بسترهای امنیتی و فناوری، قابل پیش‌بینی خواهد بود، ‌به این دلیل که مردم سالهاست با روش های سنتّی خو گرفته اند و شاید به راحتی حاضر به کنار گذاشتن آن ها نباشند. یکی دیگر از عوامل مؤثر بر پذیرش خدمات بانکداری الکترونیکی، میزان نفوذ اینترنت و رایانه در جامعه و تعداد افرادی که به اینترنت دسترسی دارند، می‌باشد. از عوامل محدود کننده نفوذ خدمات بانکداری الکترونیکی در جامعه و در میان مشتریان، فقدان اطمینان بنگاه های اقتصادی به فعالیّت ها و خدمات بانکداری الکترونیکی و اینترنتی و اولویّت داشتن انسان بر ماشین در ارائه خدمات بانکی می‌باشد. آن ها هنوز به کارت های هوشمند اعتماد ندارند و یا تلفن های گویا را ابزاری تجملّی و غیر ضروری می دانند و خدمات این سیستم ها را غیر کاربردی و سطحی می دانند. در واقع برای توسعه بانکداری الکترونیکی نیاز جدی به فرهنگ سازی برای جذب و توجیه اقتصادی بهره برداری از این سیستم ها برای مشتریان می‌باشد. [دعایی، کمالی، ۱۳۸۷، ص ۵۲].

بخش دوم

بانکداری اینترنتی

۲-۲-۱) مقدمه

تحوّلات پرشتاب در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات، تغییرات سیاسی، اقتصادی و اجتماعی گسترده ای را موجب شده است. افزایش دسترسی عموم مردم به اینترنت موجب شده است که امکان استفاده از فناوری های اطلاعاتی از جایگاه ویژه ای برخوردار شود. از سوی دیگر، ویژگی ها و مزایای بی شمار بانکداری اینترنتی از قبیل: عدم وجود محدودیت زمانی و مکانی در استفاده از خدمات بانکی، دسترسی آسان به اطلاعات مورد نیاز، صرفه جویی در زمان مشتریان، کاهش چشمگیر هزینه های استفاده از خدمات بانکی، امکان برخورداری از خدمات متنوع و متناسب با نیاز و…، باعث رشد چشمگیر کاربرد خدمات بانکی اینترنتی شده است. [دیواندری و دلخواه، ۱۳۸۸، ص ۵۴].

مطالعات متعددی نشان داده است که بخش خدمات بانکی آنلاین، سودآورترین بخش فعالیت برای بانک هاست. بانک ها لازم است به منظور موفقیت در صنعت رقابتی بانکداری اینترنتی، به مشتریان خود خدمات با کیفیت ارائه دهند که این امر نیازمند شناسایی شاخص هایی است که به منظور ارتقاء و بهبود کیفیت خدمات ارائه شده به مشتریان، امکان برداشتن گام های لازم برایشان فراهم گردد. بانکداری اینترنتی پدیده ای در حال رشد در کل جهان به ویژه در میان کشورهایی است که زیرساختارهای مناسب بانکداری اینترنتی در آن ها به خوبی توسعه یافته است. [یعقوبی و شاکری، ۱۳۸۸، ص ۲۲].

در دنیای بانکداری اینترنتی عوامل بسیار زایدی وجود دارند که بر تصمیم مشتریان تأثیر گذارند. عواملی مانند کمبود امنیت در شبکه اینترنت، کم بودن اعتماد مشتریان به استفاده از خدمات بانکداری اینترنتی، کیفیت سایت و نحوه طراحی آن، خصوصاًً در نحوه ارائه خدمات و اطلاعات مربوط به آن ها، به بی رغبتی مشتریان در استفاده از خدمات بانکداری اینترنتی منجر می‌شوند. از سوی دیگر عواملی درونی مانند نگرش ها، عادت ها و ادراکات افراد، تمایل افراد را به استفاده از خدمات بانکداری اینترنتی، مورد تأثیر قرار می‌دهند. در این بخش به بررسی بانکداری اینترنتی خواهیم پرداخت.

۲-۲-۲) بانکداری اینترنتی

بانکداری اینترنتی، به ارائه خدمات بانکداری الکترونیکی از طریق اینترنت، به وسیله رایانه شخصی یا سایر تجهیزات با قابلیت دسترسی به اینترنت اشاره دارد. بانکداری اینترنتی یکی از مهمترین مدل های بانکداری الکترونیک محسوب می شود. اینترنت بانک در واقع شعبه مجازی و ۲۴ ساعته یک بانک می‌باشد که به مشتری امکان می‌دهد، فارغ از قید زمان و مکان، اقدام به تراکنش مالی نماید. اصطلاح بانکداری اینترنتی به کاربرد اینترنت به عنوان یک کانال تحویلداری از راه دور برای خدمات بانکی اشاره دارد که شامل خدمات سنتّی مانند بازکردن حساب یا انتقال وجوه و همین طور خدمات جدید مانند پرداخت های آنلاین و الکترونیک می شود. در این روش، بانک ها از طریق ایجاد یک پایگاه اینترنتی و معرفی آن به مشتریان با آن ها ارتباط برقرار نموده و خدمات خود را از طریق این شبکه به مشتریان ارائه می‌کنند و مشتریان می‌توانند به راحتی از طریق اینترنت و شبکه جهانی، با بانک خود ارتباط برقرار کرده و بدون نیاز به حضور فیزیکی در بانک، فعالیت های خود را انجام دهند. تفاوت بین بانکداری اینترنتی و بانکداری خانگی در این است که برای دستیابی به خدمات بانکی در اینترنت، نیازی به نصب نرم افزارهای اختصاصی نیست و خدمات بانکی از طریق شبکه عمومی اینترنت قابل دستیابی است. [صیاد آذری، ۱۳۸۹، ص ۳۸].